آسمان در اختیار کیست؛ قدرتی که اعداد آشکار می‌کنند

آمریکا با تأمین ۷۵۹۳ پهپاد نظامی و ایران با ۶۸۰۰ فروند، در صدر فهرست جهانی سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ قرار دارند؛ رقابتی که با جنگ‌های اخیر ابعاد تازه‌ای یافته است.

آمریکا با تأمین ۷۵۹۳ پهپاد نظامی و ایران با ۶۸۰۰ فروند، در صدر فهرست جهانی سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ قرار دارند؛ رقابتی که با جنگ‌های اخیر ابعاد تازه‌ای یافته است.

سفیر ارجان-گروه بین‌الملل: پهپادهای نظامی به یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت دفاعی و رقابت تسلیحاتی جهان تبدیل شده‌اند؛ تجهیزاتی که علاوه بر مأموریت‌های شناسایی و مراقبت، در عملیات رزمی، هدف‌گیری و پشتیبانی از نیروهای نظامی نیز کاربرد دارند. آمار مربوط به سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ از تمرکز قابل‌توجه ظرفیت تأمین این تجهیزات در دو کشور آمریکا و ایران حکایت دارد.

در این بازه زمانی، آمریکا با ۷ هزار و ۵۹۳ فروند در جایگاه نخست قرار دارد و ایران با ۶ هزار و ۸۰۰ فروند، رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. فاصله این دو کشور با سایر بازیگران، از نکات برجسته این آمار است؛ به‌گونه‌ای که مجموع ارقام اعلام‌شده برای آمریکا و ایران، بخش عمده کل پهپادهای ثبت‌شده را تشکیل می‌دهد.

پس از این دو کشور، آلمان با هزار فروند و لهستان با ۶۹۰ فروند قرار دارند. ترکیه با ۳۸۱ فروند، بریتانیا با ۲۵۰ فروند و اسرائیل با ۲۰۵ فروند نیز در این فهرست دیده می‌شوند. چین و جمهوری چک هرکدام با ۳۲ فروند، بلاروس با ۲۰ فروند، پرتغال با ۷ فروند، اتریش با ۵ فروند، ایتالیا با ۳ فروند و سوئد با ۲ فروند، دیگر کشورهای نام‌برده هستند.

این ارقام، تصویری از توزیع تعداد پهپادهای تأمین‌شده در دوره مورد بررسی ارائه می‌کنند؛ اما برای سنجش دقیق قدرت نظامی کشورها، باید شاخص‌هایی مانند فناوری، برد عملیاتی، دقت، قابلیت اطمینان، ظرفیت تولید، شبکه فرماندهی و توان مقابله با سامانه‌های پدافندی را نیز در نظر گرفت.

میدان نبرد؛ آزمون واقعی توان پهپادی

اهمیت پهپادها در جنگ دوازده‌روزه خرداد ۱۴۰۴ و جنگ رمضان که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفت. حملات پهپادی و موشکی ایران به اهداف نظامی و راهبردی رژیم صهیونیستی و اهداف مرتبط با آمریکا در منطقه، ابعاد تازه‌ای از نقش این تجهیزات را در معادلات امنیتی آشکار کرد.

در جنگ دوازده‌روزه، حملات ایران، سامانه‌های دفاع هوایی اسرائیل را با چالش رهگیری موج‌های متوالی پرتابه‌ها روبه‌رو کرد. در جنگ رمضان نیز گسترش حملات به اهداف مرتبط با آمریکا و زیرساخت‌های حساس در منطقه خلیج فارس، نگرانی‌ها درباره امنیت پایگاه‌های نظامی، تأسیسات حیاتی و مسیرهای راهبردی را افزایش داد. این تحولات نشان دادند که پهپادها، به‌ویژه هنگامی که در کنار موشک‌ها و دیگر ابزارهای عملیاتی به کار گرفته می‌شوند، می‌توانند هزینه دفاع و حفاظت از اهداف حساس را افزایش دهند.

برای ایران، توسعه توان پهپادی بخشی از ظرفیت پاسخ‌گویی نظامی در برابر رقبایی است که از برتری هوایی و امکانات گسترده تسلیحاتی برخوردارند. در سوی مقابل، آمریکا و متحدانش برای مقابله با حملات پهپادی به تقویت سامانه‌های رهگیری، حفاظت از پایگاه‌ها و افزایش آمادگی دفاعی نیاز دارند. به همین دلیل، اثرگذاری پهپادها صرفاً به تعداد آن‌ها محدود نمی‌شود، بلکه به شیوه استفاده، هماهنگی عملیاتی و توان عبور از لایه‌های دفاعی نیز وابسته است.

در مجموع، آمار تأمین پهپادهای نظامی در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، جایگاه برجسته آمریکا و ایران را در این عرصه نشان می‌دهد. تجربه جنگ‌های اخیر نیز اهمیت این تجهیزات را در تغییر محاسبات نظامی و افزایش فشار بر سامانه‌های دفاعی برجسته کرده است؛ هرچند ارزیابی نهایی توان رزمی کشورها به بررسی مجموعه‌ای از شاخص‌های فنی و عملیاتی نیاز دارد.

تجربه جنگ رمضان پرسشی اساسی را پیش روی مطالعات قدرت نظامی قرار داده است و آن اینکه آیا برتری در قدرت نظامی متعارف الزاماً به معنای توانایی تحمیل جنگ پایدار و قابل‌دوام و تمکین اراده در حریف است؟

حکم اعدام علی‌سینا مصطفوی، متهم پرونده تیراندازی‌های مسلحانه در کرمان، پس از تأیید حکم در دیوان عالی کشور اجرا شد. بر اساس اعلام مرکز رسانه قوه قضاییه، این فرد در چند مرحله اقدام به تیراندازی در نقاطی از کرمان کرده بود که در جریان آن تعدادی از شهروندان، از جمله یک دختر خردسال، مجروح شدند.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با تأکید بر ضرورت تأمین امنیت خلیج فارس توسط کشورهای منطقه، گفت تحولات اخیر فرصتی برای گفت‌وگوی واقع‌بینانه درباره آینده امنیت منطقه فراهم کرده است.