گربه‌های خانگی درمعرض خطر انگلی پنهان؛ نتیجه بررسی ۱۵۰هزار نمونه مدفوع
گربه‌ی شما ممکن است سالم به نظر برسد، اما حامل انگلی باشد که باعث اسهال و مشکلات گوارشی می‌شود و حتی امکان انتقال برخی از انواع آن به انسان وجود دارد.
پژوهشی گسترده روی بیش از ۱۵۰هزار نمونه‌ی مدفوع گربه نشان می‌دهد که حدود ۶ درصد از گربه‌ها حامل انگلی هستند که می‌تواند باعث اسهال و مشکلات گوارشی شود. برخی از انواع این انگل توانایی آلوده‌کردن انسان را نیز دارند و نکته‌ی نگران‌کننده این است که گربه‌های آلوده همیشه علائم بیماری را نشان نمی‌دهند.
به گزارش زومیت، پژوهشگران با بررسی نمونه‌های آزمایشگاهی از سراسر آمریکا و بخش‌هایی از کانادا دریافتند که تقریباً از هر ۱۵ گربه، یکی حامل ژیاردیا دودنالیس (Giardia duodenalis) است؛ انگلی که در روده‌ی کوچک زندگی می‌کند و می‌تواند باعث اسهال، درد شکم و سایر مشکلات گوارشی شود.
اگرچه عفونت ناشی از ژیاردیا معمولاً درمان‌شدنی است، یافته‌های جدید نشان می‌دهد که صاحبان گربه‌ها باید توجه بیشتری به سلامت گوارشی حیوانات خانگی خود داشته باشند؛ به‌ویژه اینکه برخی از گربه‌های آلوده ممکن است کاملاً سالم به نظر برسند.
ژیاردیا چیست و چگونه منتقل می‌شود؟
ژیاردیا نوعی انگل تک‌یاخته‌ای است که دستگاه گوارش انسان و بسیاری از پستانداران را آلوده می‌کند. این انگل پس از ورود به بدن، در روده‌ی کوچک مستقر می‌شود و می‌تواند علائمی مانند اسهال، دل‌درد، گرفتگی عضلات شکم و سایر ناراحتی‌های گوارشی ایجاد کند.
عفونت ژیاردیا در انسان معمولاً درطول چند هفته برطرف می‌شود؛ اما در بعضی موارد، مشکلات گوارشی ممکن است مدت طولانی‌تری ادامه پیدا کنند و حتی به اختلالات مزمن روده منجر شوند.
حدود ۱۸ درصد از نمونه‌های مثبت حاوی انواعی از ژیاردیا بودند که توانایی آلوده‌کردن انسان را نیز دارند
چرخه‌ی انتقال انگل از طریق مدفوع ادامه پیدا می‌کند. ژیاردیا پس از تکثیر در روده، به‌شکل ساختارهای مقاومی به نام «کیست» از بدن دفع می‌شود. کیست‌ها می‌توانند در محیط باقی بمانند و از طریق آب، غذا یا سطوح آلوده وارد بدن میزبان جدید شوند.
ژیاردیا چندین گروه ژنتیکی دارد که دو گروه از آن‌ها می‌توانند هم انسان و هم حیواناتی مانند گربه را آلوده کنند. البته وجود انگل در بدن گربه لزوماً به‌معنای انتقال بیماری به صاحب آن نیست؛ زیرا همه‌ی انواع ژیاردیا توانایی یکسانی در آلوده‌کردن انسان ندارند.
بررسی ۱۵۰هزار نمونه؛ کدام گربه‌ها بیشتر در معرض خطر هستند؟
با وجود آشنایی دامپزشکان با انگل ژیاردیا، اطلاعات گسترده‌ای درباره‌ی شیوع آن در گربه‌های خانگی وجود نداشت. پژوهشگران شرکت مارس وترنری هلث با همکاری آزمایشگاه‌های انتک، بیش از ۱۵۰هزار نمونه‌ی مدفوع گربه را که بین مارس ۲۰۲۲ تا اوت ۲۰۲۳ از آمریکا و کانادا جمع‌آوری شده بودند، بررسی کردند.
نتایج نشان داد که ۶٫۳ درصد از نمونه‌ها به ژیاردیا آلوده بودند و حدود ۱۸ درصد از موارد مثبت، حاوی انواع انتقال‌پذیر به انسان بودند. آلودگی در گربه‌های جوان، نر و عقیم‌نشده بیشتر مشاهده شد؛ اما به سن، جنسیت یا منطقه‌ی خاصی محدود نبود.
آن کیمرلاین، از نویسندگان پژوهش، تأکید می‌کند که حتی گربه‌هایی نیز که بیشتر وقت خود را در خانه می‌گذرانند، ممکن است آلوده شوند؛ بنابراین نگهداری گربه در محیط بسته به‌معنای مصونیت از انگل نیست.
آیا انگل ژیاردیا از گربه به انسان منتقل می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که یافته‌های جدید مطرح می‌کنند، احتمال انتقال ژیاردیا از گربه‌های خانگی به صاحبان آن‌ها است. پاسخ کوتاه این است که برخی از انواع ژیاردیا می‌توانند هم انسان و هم گربه را آلوده کنند؛ اما آلوده‌بودن گربه به این انگل الزاماً به‌معنای وجود خطر مستقیم برای انسان نیست.
بسیاری از گربه‌ها و انسان‌های آلوده هیچ علائم مشخصی ندارند و ممکن است بدون آگاهی از وجود انگل، به زندگی عادی خود ادامه دهند. از طرف دیگر، گربه‌ها تنها یکی از منابع احتمالی آلودگی هستند. انسان می‌تواند از طریق نوشیدن آب آلوده، خوردن غذای آلوده، تماس نزدیک با افراد مبتلا یا لمس سطوح آلوده به مدفوع نیز به ژیاردیا مبتلا شود.
بنابراین، نتایج پژوهش نباید به این برداشت منجر شود که گربه‌های خانگی از عوامل اصلی انتقال ژیاردیا به انسان هستند. مطالعه‌ی جدید میزان آلودگی در نمونه‌های گربه‌ها را بررسی کرده و مشخص نکرده است که چه تعداد از موارد ابتلای انسانی مستقیماً از گربه‌ها سرچشمه می‌گیرند.
بااین‌حال، پژوهشگران هشدار می‌دهند که نباید احتمال انتقال بیماری را نادیده گرفت؛ زیرا عفونت درمان‌نشده ممکن است در برخی موارد به مشکلات جدی گوارشی در انسان و حیوان منجر شود.
صاحبان گربه‌ها چگونه می‌توانند از آلودگی پیشگیری کنند؟
نکته‌ی مهم درباره‌ی ژیاردیا این است که تشخیص آلودگی همیشه از روی ظاهر یا رفتار گربه امکان‌پذیر نیست. بعضی از حیوانات مبتلا دچار اسهال و ناراحتی گوارشی می‌شوند، درحالی‌که برخی دیگر هیچ نشانه‌ی آشکاری ندارند.
سازمان‌های دامپزشکی معمولاً توصیه می‌کنند که صاحبان گربه‌ها دست‌کم سالی یک‌بار آزمایش مدفوع حیوان را برای شناسایی انگل‌ها و سایر عوامل بیماری‌زا انجام دهند. در گربه‌های کم‌سن یا حیواناتی که به محیط بیرون دسترسی دارند، ممکن است انجام آزمایش با فواصل کوتاه‌تر ضروری باشد.
حتی گربه‌های خانگی که از خانه خارج نمی‌شوند نیز ممکن است به ژیاردیا آلوده شوند
رعایت بهداشت هنگام تمیزکردن ظرف خاک گربه، شستن دست‌ها پس از تماس با فضولات حیوان و جلوگیری از آلودگی آب و غذا نیز می‌تواند احتمال انتقال انگل را کاهش دهد.
اگر گربه دچار اسهال مداوم یا سایر مشکلات گوارشی شد، مراجعه به دامپزشک اهمیت دارد. تشخیص دقیق بیماری و انتخاب درمان مناسب باید براساس معاینه و آزمایش انجام شود.
نکته‌ی مهم در تفسیر پژوهش: میزان ۶٫۳ درصدی مربوط به نمونه‌هایی است که برای آزمایش به آزمایشگاه‌های تشخیصی ارسال شده‌اند، نه نمونه‌گیری تصادفی از تمام گربه‌های خانگی. بنابراین، نمی‌توان با قطعیت گفت دقیقاً همین نسبت از کل جمعیت گربه‌ها آلوده‌اند. بااین‌حال، گستردگی نمونه‌های بررسی‌شده نشان می‌دهد که ژیاردیا در گربه‌های خانگی انگلی درخورتوجه است و حتی نبود علائم بیماری نیز نمی‌تواند آلودگی را رد کند.
یافته‌های پژوهش در ژورنال PLOS One منتشر شد.