مخالفت گسترده جهانی با تحریم‌های آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی

تحریم‌های گسترده آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی با مخالفت متحدان نزدیک واشنگتن و سایر کشورها روبه‌رو شده است.

به گزارش سفیر ارجان به نقل از آناتولی، تصمیم آمریکا برای اعمال تحریم‌های گسترده علیه دیوان کیفری بین‌المللی با مخالفت متحدان نزدیک واشنگتن روبه‌رو شده و شکاف دیپلماتیک بر سر عدالت بین‌المللی را آشکار کرده است؛ آن هم در شرایطی که این دادگاه پیگیر پرونده مقام‌های اسرائیلی متهم به ارتکاب جنایات جنگی در غزه است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا روز جمعه از اعمال این تحریم‌ها خبر داد و هشدار داد که واشنگتن تا زمانی که دیوان به آنچه «تهدید علیه آمریکایی‌ها» می‌خواند پایان ندهد، به تلاش برای از بین بردن این نهاد ادامه خواهد داد. او مدعی شد: یا دیوان کیفری بین‌المللی به تهدیدهای خود پایان می‌دهد یا ما به کار آن پایان خواهیم داد.

این اقدام در ادامه مخالفت دیرینه آمریکا با صلاحیت قضایی دیوان درباره شهروندان آمریکایی و همچنین صدور حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و یوآو گالانت، وزیر جنگ پیشین این رژیم، در نوامبر ۲۰۲۴ به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در غزه صورت گرفته است. آمریکا و اسرائیل عضو دیوان کیفری بین‌المللی نیستند؛ نهادی که ۱۲۵ کشور عضو دارد.

وزیران خارجه دانمارک، آلمان، فرانسه، ایتالیا، هلند و انگلیس به همراه همتایان خود از کانادا و ژاپن در بیانیه‌ای مشترک مخالفت شدید خود را با تحریم‌ها اعلام کردند و بر حمایت مستمر از استقلال، بی‌طرفی و سلامت دیوان تأکید کردند. این کشورها هشدار دادند که تحریم‌ها ممکن است فعالیت‌های دادگاه، کارکنان آن و خانواده‌هایشان را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد و بر همکاری برای حفظ پاسخ‌گویی در قبال جرایم بین‌المللی تأکید کردند.

سوئیس نیز با این اقدامات مخالفت کرد. راب یتن، نخست‌وزیر هلند گفت پیام کشورهای حامی دیوان به آمریکا روشن است و آن‌ها هر اقدام لازم را برای دفاع از این نهاد انجام خواهند داد. ماکسیم پروو، وزیر خارجه بلژیک نیز تحریم‌ها را به‌شدت محکوم کرد و خواستار فعال‌سازی «قانون مسدودساز اتحادیه اروپا» برای حمایت از دیوان و افرادی شد که با آن همکاری می‌کنند. او تأکید کرد استقلال دادگاه نباید به این بستگی داشته باشد که چه کسی را مورد تحقیق قرار می‌دهد.

کمیسیون اروپا تصمیم واشنگتن را «عمیقاً تأسف‌بار» خواند و بر تعهد اتحادیه اروپا به حفاظت از استقلال و فعالیت‌های دیوان تأکید کرد. این نهاد اعلام کرد اتحادیه اروپا آماده اتخاذ اقدامات لازم برای ادامه تحقیقات و پیگرد جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت و همچنین حفاظت از منافع فعالان اقتصادی اروپایی در بازار واحد است.

اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرد با هر ۱۲۵ کشور عضو دیوان برای حفاظت از این نهاد همکاری خواهد کرد. به گفته این اتحادیه، مهلت شش‌ماهه پیش از اجرایی شدن تحریم‌ها می‌تواند فرصتی برای گفت‌وگو با واشنگتن باشد. آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا نیز گفت اتحادیه اروپا اقدامات مناسبی برای حفاظت از دادگاه، اعضا و کارکنان آن اتخاذ خواهد کرد.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد نیز تحریم‌ها را محکوم کرد و هشدار داد که این اقدام تلاش‌ها برای پاسخ‌گو کردن عاملان جرایم بین‌المللی جدی را تهدید می‌کند. او گفت تصمیم آمریکا ضربه‌ای جدی به تلاش جمعی برای تحقق عدالت کیفری بین‌المللی است که دیوان کیفری بین‌المللی یکی از ارکان اصلی آن به شمار می‌رود. گوترش همچنین درباره تأثیر احتمالی این تحریم‌ها بر توانایی دادگاه برای انجام مأموریتش ابراز نگرانی کرد و از کشورها خواست به تعهدات خود در چارچوب حقوق بین‌الملل پایبند بمانند.

دیوان کیفری بین‌المللی نیز تحریم‌های آمریکا را حمله‌ای به حاکمیت قانون و تلاشی برای اخلال در روند اجرای عدالت توصیف کرد. این دادگاه اعلام کرد اقدامات واشنگتن با هدف مختل کردن فعالیت‌های آن و ارعاب کارکنان و همکارانش انجام شده است.

توموکو آکانه، رئیس دیوان گفت این نهاد مأموریت خود را با استقلال و بی‌طرفی و صرفاً بر پایه قانون و شواهد ادامه خواهد داد تا به قربانیان جرایم سنگین رسیدگی کند. آکانه که در ماه اوت نیز شخصاً هدف تحریم‌های آمریکا قرار گرفته بود، از جمله چند قاضی و دادستان دیوان است که پیش‌تر از سوی واشنگتن تحریم شده‌اند.

دیوان از ۱۲۵ کشور عضو خود خواست برای حفاظت از فعالیت‌های این نهاد اقدامات عملی انجام دهند و تأکید کرد که این اختلاف تنها به آینده یک سازمان محدود نمی‌شود، بلکه نظم بین‌المللی مبتنی بر حاکمیت قانون را نیز در بر می‌گیرد.

در میان طرف هایی که تا روز جمعه به تحریم‌ها واکنش نشان داده بودند، رژیم صهیونیستی تنها طرفی بود که آشکارا از این تصمیم حمایت کرد. بنیامین نتانیاهو از دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و مارکو روبیو به دلیل این اقدام تمجید کرد و مدعی شد دیوان کیفری بین‌المللی یک دادگاه نیست، بلکه نهادی سیاسی است که دموکراسی‌های قانون‌مدار و اصل حاکمیت ملی را تهدید می‌کند!