جهانی‌است بنشسته در گوشه‌ای

پروفسور پریگارینا جوایز و نشان‌های بین‌المللی متعددی را از پاکستان، هندوستان و ایران دریافت کرده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان مدال طلای بهترین استاد زبان فارسی از سوی دولت ایران پیش‌از انقلاب اسلامی و جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای ترجمه مثنوی در سال ۱۳۸۹ را نام برد.

سرویس ادبیات سفیر ارجان ایران (سفیر ارجان) - سیدحسین طباطبایی، وابسته فرهنگی پیشین ایران در روسیه: کمتر کسی‌است که با جهان شرق‌شناسی، اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی روسی آشنا باشد و نامی از پروفسور ناتالیا پریگارینا نشنیده‌باشد. پژوهشگر پرتلاش و دانشمند فرزانه‌ای که حتی در سنین بالای نود سالگی هم‌چنان مشتاقانه گام در راه روشن شرق‌شناسی و ایران‌شناسی می‌زند.

پروفسور ناتالیا پریگارینا متولد ۱۹۳۴ در مسکوست. از رساله دکترای خود با موضوع برخی جنبه‌های تغزلی در اشعار فلسفی اقبال لاهوری در سال ۱۹۶۷ دفاع کرده‌است و تا بازنشستگی در دانشکده زبان‌شناسی دانشگاه دولتی مسکو تدریس کرده است. علاوه بر آن وی سال‌ها محقق ارشد انستیتو شرق‌شناسی آکادمی ملی علوم روسیه بوده‌است. او مؤلف کتب و مقالات متعددی در موضوع ادبیات فارسی با تمرکز بر اقبال لاهوری، سبک هندی، مولانا جلال‌الدین بلخی و حافظ شیرازی است. افزون بر این موضوعات که حوزه تخصصی پژوهش‌های اوست، پریگارینا در ترجمه آثار داستانی ادبیات فارسی نیز طبع‌آزمایی کرده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان از چند داستان کوتاه جلال آل‌احمد و ابراهیم گلستان نام برد که در دهه ۶۰ سده بیستم میلادی در مجلات ادبی اتحاد جماهیر شوروی منتشر شده‌اند.

ترجمه شش دفتر مثنوی مولانا جلال‌الدین بلخی توسط جمعی از ایران‌شناسان و شرق‌شناسان روس زیر نظر و با سردبیری وی صورت پذیرفته است.

کار بزرگ و شایان تحسین وی ترجمه زبان‌شناختی غزلیات حافظ شیرازی است که در دو جلد منتشر شده است. جلد اول سال ۲۰۱۲ و جلد دوم سال ۲۰۲۴. در این کار سترگ که ۳۰ سال به‌طول انجامیده‌است و حاصل عرق‌ریزان روح اوست، خانم پروفسور چالیسووا و زنده‌یاد دکتر روسانوف از شرق‌شناسان برجسته روس با او همکاری کردند. به بیان خود وی: «در این مجموعه، متن هر غزل، ترجمه تحت‌اللفظی آن و شرحی مفصل برای هر بیت گنجانده شده است. بنابراین، اکنون هر خواننده‌ای می‌تواند متن فارسی را با ترجمه مقایسه کند، شرح و تفسیر را با ارجاعات آن به منابع معتبر بخواند و دریابد که حافظ چه می‌خواسته است بگوید»

پروفسور پریگارینا جوایز و نشان‌های بین‌المللی متعددی را از پاکستان، هندوستان و ایران دریافت کرده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان مدال طلای بهترین استاد زبان فارسی از سوی دولت ایران پیش‌از انقلاب اسلامی و جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای ترجمه مثنوی در سال ۱۳۸۹ را نام برد.

آن‌روز که سخن از اعطای نخستین جایزه حافظانه بهاءالدین خرمشاهی به میان آمد و آقایان علی‌اصغر محمدخانی و کوروش کمالی سروستانی، عزیزان مبتکر و متولی این جایزه از هدف و رسالت آن که ارج نهادن به حافظ‌پژوهی است گفتند، با یادآوری تلاش سترگ پریگارینا در معرفی حافظ شیرازی به جامعه روس‌زبان و افزودن برگ‌هایی پربار بر دفتر حافط‌پژوهی در این جغرافیای فرهنگی، او را مستحق دریافت اولین جایزه حافظانه خرمشاهی دانستم و اکنون بسیار خرسند و شادمانم که این مهم تحقق یافته و پژوهشگر کهنسال و خستگی‌ناپذیر روس در سن ۹۳ سالگی توفیق دریافت این جایزه را که نشان از قدرشناسی ایرانیان از خادمان فرهنگ و ادبیات‌شان در اقصی نقاط عالم است پیدا کرده است.

قدردانی شایسته از چهره‌هایی چون پروفسور ناتالیا پریگارینا در زمانه‌ای که آتش فتنه از هر سو می‌دمد و کودکان نوپای قافله تمدن با وقاحت تمام تمدنی چندهزارساله را به نابودی تهدید می‌کنند و از تجدید نبرد تمدن‌ها سخن می‌گویند، ارج و ارزشی دوچندان دارد.

باشد که این جایزه ارزشمند که به نام یکی از حافظ‌پژوهان بزرگ کشورمان اعطا می‌گردد، گامی باشد استوار در مسیر گسترش و تعمیق پژوهش‌های حافظ‌شناسی در ایران و جهان و بهانه‌ای برای ارج‌نهادن و قدردانی تلاش‌های کوشندگان این مسیر فرخنده.

و یادمان باشد این پژوهشگران نجیب ایران‌دوست هیچگاه قدرشناسی ما را در این روزگار دشوار ایران عزیز از یاد نخواهند برد.

اگر گذارتان به خانه ناتالیا پریگارینا در کوی استادان دانشگاه دولتی مسکو، یکی از آن بناهای معروف به هفت‌خواهران در بالای تپه موسوم به گنجشک‌ها بیفتد، او را در اتاق کارش که مزین به انواع نمادهای شرقی و ایرانی و به‌ویژه آن قلم‌کاری‌هایی که نخستین جرقه‌های روی آوردن به فرهنگ و ادب ایرانی را در ذهنش روشن کرد می‌یابید، در احاطه کتاب‌های پرشماری از ادبیات فاخر فارسی و ناخواسته جان کلام این بیت، به تمامی، بر شما متجلی می‌گردد که:

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، در جلسه هیات علمی نوزدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد در باب ضرورت حفظ اعتبار این جایزه گفت: یکی از راه‌های اعتبار برند این جایزه آن است که اگر در یکی از گروه‌ها هیئت داوران اثر شایسته و درخوری را ندیدند، اصراری به معرفی اثر برگزیده نداشته باشند.

خوزستان- شماره ۳۲ فصلنامه ادبی «سیاه مشق» پرونده نیم قرن تلاش ادبی عدنان غریفی را منتشر کرد.

خوزستان - کتاب «رامهرمز در دوره قاجاریه»، اثر میثم کاظمی فر توسط انتشارات تاریخ اندیش به زیور طبع آراسته شده است.

به گفته رحمتی: «انسان به سبب ساختار وجودی‌اش همواره با فراموشی عجین بوده است و نمونه تمثیلی آن را در «رسالة الطیر» ابن‌سینا می‌بینیم که چگونه مرغانِ اسیر، وطن مالوف و جایگاه ازلی خود را از یاد بردند و اسارت را قاعده اصلی زندگی پنداشتند.»

محمدعلی میرباقری، نویسنده و مترجم، به‌مناسبت روز استاندارد، درباره ضرورت شکل‌گیری سازوکاری برای تولید کتاب استاندارد را تشریح کرد.

ایلام- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام، از ارسال ۱۳۵ عنوان کتاب هشتمین دوره جایزه کتاب سال استان برای داوری و ارزیابی به خانه کتاب و ادبیات ایران، خبر داد.

بوشهر- مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بوشهر با اشاره برگزاری ویژه‌برنامه «دیدار با شاعر؛ دیدار با دریاست» با حضور اسدالله شعبانی، شاعر و نویسنده در بوشهر به مناسبت هفته ملی کودک، تاکید کرد: اسدالله شعبانی با خلق آثار دلنشین و ترانه‌های کودکانه، نقش برجسته‌ای در باروری تخیل کودکان این سرزمین ایفا کرده است.

روایت فتح «زندگی آیت‌الله سیدمحمود طالقانی» تالیف آزاده جهان‌احمدی را منتشر کرد.

زنجان - چهارمین روز از یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان در حالی با استقبال مردمی و آوای «عاشیقلار» ورق خورد که خرمدره میزبان فرهنگ‌دوستان شد و پویش نذر کتاب نیز موجی از همدلی را در غرفه زندان‌ها آفرید.

این کتاب تحلیل ساختاری و مضمونی فیلم‌های کوتاه برنده جایزه در جشنواره فیلم کوتاه تهران است.

علیرضا کاظمی گفت: ما در آموزش‌وپرورش وظیفه داریم فرهنگ، تمدن، افتخارات و شخصیت‌های برجسته کشورمان را به کودکان بشناسانیم و نسلی برخوردار از هویت ملی و دینی تربیت کنیم. ما میراث‌دار بزرگان و شخصیت‌هایی هستیم که هر یک در تاریخ این سرزمین نقش‌آفرین بوده‌اند.

آیین گرامیداشت صدمین زادروز «رضا سیّدحسینی» مترجم و ویراستار و فرهنگ‌نگار فقید با همکاری انتشارات سروش، عصر سه‌شنبه (٢١ مهر ۱۴۰۵) در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

احمد وثوق‌احمدی، علی‌اکبر صنعتی، جواد مجابی، عباس عارف، علی دهباشی و محمدرضا آتشزاد در تصویری از سال‌های دور. این عکس، یکی از قاب‌های به‌جامانده از روزهایی است که جواد مجابی در میان دوستان و هم‌نسلانش ایستاده بود؛ نویسنده و شاعری که بخش بزرگی از زندگی‌اش را با ادبیات، هنر و گفت‌وگو با اهل فرهنگ گذراند. امروز، در سالروز تولد جواد مجابی، این تصویر را در غیاب او منتشر می‌کنیم؛ قاب قدیمی مانده است و آدم‌هایش در حافظه‌ی فرهنگ و ادبیات ایران ادامه دارند.

خراسان‌رضوی- سیصد و دهمین برنامه سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با محوریت رونمایی از نسخه خطی دیوان حافظ اهدایی رهبر شهید در کتابخانه رضوی برگزار شد.

فارس- کتاب «سکه‌های لاری؛ از خلیج فارس تا اقیانوس هند» به گردآوری، تدوین و ترجمه فاطمه قملاقی، در پاویون لارستان در اکسپو ۲۰۲۶ شیراز رونمایی شد.

نشست عصری با فریدون مجلسی به بهانه انتشار کتاب «مذاکره در نیویورک، ماکیاولی در اصفهان»، از سلسله نشست‌های عصر روشن به همت انتشارات مروارید، عصر چهارشنبه (۲۱ مهر ۱۴۰۵) در انتشارات بدرقه جاویدان برگزار شد.

آیین گرامی‌داشت یک‌صدمین زادروز «رضا سیّدحسینی»، مترجم و فرهنگ‌نگار فقید، سه‌شنبه ۲۱ مهر با هم‌کاری انتشارات سروش در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. مهشید نونهالی او را «یک دنیا عشق به فرهنگ این سرزمین» خواند، سیّدعلی آل‌داود از هم‌کاری‌اش در «فرهنگ آثار» گفت، مهدی فیروزان از دیدارش در نمایشگاه کتاب ۱۳۶۴ یاد کرد و احمد مسجدجامعی او را «فرزند رنج و تواضع» دانست. در پایان مستندی از مهرداد دفتری پخش شد.

تازه‌های نشر در جهان عرب این بار به سراغ پنج کتاب در حوزه‌های ادبیات، تاریخ، رسانه، ورزش و جامعه‌شناسی رفته‌اند؛ آثاری که تجربه‌ی تبعید، حافظه‌ی تاریخی و تحولات اجتماعی عراق، مصر، سوریه و فلسطین را روایت و بررسی می‌کنند.

زنجان - معاون اقتصاد و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران، از شکستن رکورد استقبال در نمایشگاه کتاب زنجان، حل تعارض منافع ناشران و برگزاری رویداد جامع فرهنگی خبر داد.

کرمانشاه- کرمانشاه در طول سال‌ها موضوع پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری بوده و بخشی از تاریخ، فرهنگ، جامعه و هویت این سرزمین در کتاب‌ها و منابع مکتوب ثبت شده است؛ با این حال آنچه تاکنون گردآوری و پژوهش شده پایان راه شناخت کرمانشاه نیست. در میان منابعی که برای پژوهشگران گردآوری شده همچنان بخش‌هایی از تاریخ و هویت این استان نیازمند مطالعه، ثبت و مستندسازی است؛ مسئله‌ای که ضرورت توجه دوباره به داشته‌ها و خلأهای منابع کرمانشاه‌شناسی را پررنگ می‌کند.

فاطمه سادات میررضی گفت: وقتی یک مورخ تاریخ اسلام را از آفرینش آغاز می‌کند، آن را از مسیر تاریخ پیامبران و امت‌های پیشین به زمان خودش می‌رساند و سپس آن را در افق آخرالزمان قرار می‌دهد، در واقع فقط در حال گزارش کردن گذشته نیست؛ بلکه زمان حال خود را نیز در یک کل تاریخی بزرگ‌تر معنا می‌کند.

سابقه نخستین خودروی پلاک شده در کشور به سال ۱۳۰۵ هم‌زمان با ورود اولین اتومبیل‌ها به ایران باز می‌گردد. در آن زمان مجموعه‌ای از مقررات شامل ۳۲ بند برای شماره‌گذاری خودروها تدوین شد که البته این قوانین سه سال پس از ورود خودروها یعنی در سال ۱۳۰۸ نهایی شد. مطابق این مقررات خودروها باید پنج پلاک مجزا نصب می‌کردند.

خراسان‌رضوی - نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵، هشتادوهفتمین سالروز تولد شاعر، پژوهشگر و محقق ادبیات ایران و شهروند نیشابور، «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» است. تصویر پیش‌رو، گواهی دانش‌آموختگی این چهره ماندگار ادبیات ایران از دانشگاه فردوسی مشهد را نشان می‌دهد که در خرداد ۱۳۴۴، با نمره ۱۹ در رشته زبان و ادبیات فارسی صادر شده؛ سندی از روزگار دانش‌اندوزی مردی که همچنان نامش در سپهر شعر و پژوهش ادبی ایران و جهان می‌درخشد.

امیری طهرانی گفت: آثار باستانی و اسناد تاریخی مورد استناد سخنرانان، بازتابی از روح فرهنگ و اندیشۀ ایرانی است که چنین در پیشینۀ تمدنی این سرزمین و از این میان خلیج فارس و دریای عمان جلوه‌گر شده است؛ فرهنگ و اندیشه‌ای که از ایران باستان تاکنون تداوم یافته و پیوستگی جهانِ ایرانی را تضمین کرده است.

حکایت چیست؟ قصه‌ای دروغین و خوش‌رنگ و لعاب که مورخان برای جذب مخاطبان عام به تاریخ افزوده‌اند یا داستان پشت پرده‌ای نهان و غیر رسمی از وقایع تاریخی که مصحلت‌اندیشی یا سانسور رد آن‌ها را از کتاب‌های تاریخی زدوده است؟

فرهاد همتی نوشت:‌هایدگر علاوه بر پیشبرد اهداف نازی در دانشگاه، استادان و دانشجویان را نیز کنترل می‌کرد و حتی علیه استادان جاسوسی می‌کرد و گزارش محرمانه می‌داد. مثل مورد ادوارد باومگارتن که در فلسفه پیرو پراگماتیسم جان دیویی بود که موجب اخراج او از دانشگاه شد.

همدان- استان همدان، با پیشینه‌ای کهن در تاریخ و تمدن ایران، این روزها در قالب دانشنامه فرهنگ، تمدن و مشاهیر استان، میزبان روایتی جامع از هویت تاریخی و فرهنگی خود است؛ مجموعه‌ای که با گردآوری صدها اثر پژوهشی در حوزه‌های تاریخ، جغرافیا، مشاهیر، آیین‌ها، زبان و هنر، می‌کوشد میراث این سرزمین را ثبت و به نسل‌های آینده منتقل کند.

خوزستان- کتاب «مزبان خان سکوند»، روایت تاریخی از مشارکت ایل سکوند در برخی جریانات سیاسی در پایان دوره قاجار تا سال‌هایی از دوره پهلوی به همت غلامعلی ایزدی، نویسنده خوزستانی، منتشر شده است.

مدیر کتابفروشی فرهنگستان، می‌گوید: طی سال‌های اخیر فروش کتاب درسی در کتابفروشی‌ها هم حذف شد و خانواده‌ها دیگر به کتابفروشی‌ها نمی‌آیند و عملاً حضورشان در کتابفروشی‌ها منتفی شده است.

گیلان- کتاب «سفر نویسنده» با حضور مترجم کتاب و علاقه‌مندان به فیلمنامه‌نویسی به میزبانی کتابفروشی اردیبهشت رشت معرفی شد.