جایزه جشنواره بین‌المللی بوسان به فیلم مجید مجیدی چه اهمیتی برای سینمای ایران دارد؟
مجید مجیدی، پنجشنبه گذشته در سی‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم بوسان جایزه بهترین فیلم این جشنواره را برای «غذای نیمروز» به دست آورد که اتفاق مهمی برای سینمای ایران و کارنامه این کارگردان مؤلف است.
مجید مجیدی، پنجشنبه گذشته در سی‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم بوسان جایزه بهترین فیلم این جشنواره را برای «غذای نیمروز» به دست آورد که اتفاق مهمی برای سینمای ایران و کارنامه این کارگردان مؤلف است.
سفیر ارجان : فیلم‌های مجید مجیدی در جهان با بیان شاعرانه و پرداختن به رنج‌ها و روابط انسانی، به‌ویژه کودکان شناخته می‌شود. «غذای نیمروز» نیز پس از «خورشید» که در آن از ترکیب بازیگران حرفهای مثل علی نصیریان و جواد عزتی در کنار نابازیگران استفاده کرد، بازگشت به جنس سینمای «بچه‌های آسمان» است که تقریبا هیچ بازیگر حرفهای و چهره‌ای نداشت و ویژگی اصلی‌اش در بازی گرفتن از نابازیگران، پرداخت ملموس شخصیت‌ها و دوربین با طمأنینه‌اش بود؛ امتیازهایی که در نقدهای منتشرشده درباره «غذای نیمروز» نیز به آنها اشاره شده است. با دریافت جایزه اصلی بوسان مجیدی در مسیر اسکار قرار گرفت و بدون اینکه به‌عنوان نماینده سینمای ایران معرفی شده باشد، حائز شرایط حضور در این رقابت شد.
مجیدی «غذای نیمروز» را در سکوت خبری، ظرف تقریبا ۲ سال ساخت و درحالی‌که صحبت‌هایی بود که نخستین نمایش آن سال گذشته در چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر رقم می‌خورد، فیلم به جشنواره نرسید یا حداقل حدس‌ها این بود که مجیدی ترجیح می‌دهد بختش را در یکی از جشنواره‌های جهانی مهم بسنجد. جشنواره فیلم کن محتمل‌ترین گزینه به‌نظر می‌رسید، اما وقتی فیلم به کن راه پیدا نکرد این ظن تقویت شد که مجیدی هم به همان مشکل بی‌میلی جشنواره‌های جهانی به آثار رسمی سینمای ایران دچار شده است. هرچند با شروع جنگ در ۹اسفند سال گذشته، مجیدی که مواضع سفت و سختی علیه جنگ‌افروزان گرفته بود، به‌نظر نمی‌رسید اصلا دغدغه جشنواره داشته باشد. در تأیید این برداشت، در گزارشی از هالیوودریپورتر از قول مجیدی آمده که این سفر برای او بسیار دشوار بوده و مجیدی نمی‌خواسته در اوضاع بحرانی ایران را ترک کند، اما سرانجام برای انتقال پیام به مردم جهان به بوسان می‌رود. جالب است که جشنواره بوسان امسال بیشترین تعداد مخاطب را از سال ۲۰۱۵ به این سو داشت.
بازیگران فیلم همانطور که گفتیم نابازیگرند. خود مجیدی درباره انتخاب بازیگران «غذای نیمروز» گفته: «برای بازیگران حرفهای احترام بسیار زیادی قائلم، اما به‌نوعی حس می‌کنم که آنها مدام در فیلم‌های مختلف خودشان را تکرار می‌کنند و این روش من نیست. کاری که من انجام می‌دهم این است که به‌دنبال یک انسان واقعی می‌گردم که از نظر ویژگی‌ها و شخصیت شباهت زیادی به شخصیتی داشته باشد که در ذهنم ساخته‌ام.» شاید این رویکرد مجیدی افراط در واقع‌گرایی به‌نظر برسد، اما داستان فیلم این رویکرد او را تأیید می‌کند: داوود سولان، با بازی محمد رحیمی، معلمی قراردادی است که ادامه کارش به‌عنوان معلم و استخدام در آموزش‌وپرورش بسته به مهیا کردن غذای رایگان نیمروزی است که مهم‌ترین انگیزه حضور بچه‌ها در کلاس است. مجیدی روایتش را بر این دوراهی اخلاقی بنا می‌کند که معلم برای آوردن بچه‌ها به مدرسه دنبال تهیه غذاست یا صرفا برای آنکه موقعیت کاری‌اش به خطر نیفتد. این داستان مقبول داوران افتاد و مجیدی در نخستین حضورش در بوسان با دست پر از این جشنواره برگشت.
مجیدی آخرین بار سال ۲۰۲۱ در اسکار ۹۳ به فهرست کوتاه اولیه با «خورشید» راه پیدا کرد. از عناوین مهم و جهانی فیلم‌های مجیدی باید از نامزدی اسکار در سال ۱۹۹۸با «بچه‌های آسمان» و نامزدی خرس طلایی جشنواره بین‌المللی فیلم برلین برای «آواز گنجشک‌ها» در سال ۲۰۰۸ نام برد. جوایزی از جشنواره مونترال، لندن، گیخون و... دیگر دستاوردهای این کارگردان سینماست.
جایزه نقدی این فیلم ۵۰ میلیون وون کره‌جنوبی، معادل حدود ۳۷هزار دلار است، درضمن مجیدی جایزه را از ژانگ لو، کارگردان چینی و هموطنش ژانگ ییمو، رئیس هیأت داوران جشنواره بوسان، دریافت کرد.
حرفهای مجیدی پس از دریافت جایزه در بوسان
۴۸ سال است که مردم ایران تحت شدیدترین تحریم‌های اقتصادی و غیره هستند، طوری که از کمک دارویی برای بچه‌های سرطانی هم دریغ شده، ولی مردم ایران تسلیم نشده‌اند. وقتی که دیدند مردم ایران تسلیم‌نشدنی هستند، شاهد بودید که سال گذشته و امسال چندین و چندبار شهرهای ما تحت شدیدترین بمباران‌های وحشیانه قرار گرفت. در روز اول ۱۶۸کودک بی‌گناه در یک مدرسه بمباران و قطعه‌قطعه شدند، طوری که جنازه بعضی از این بچه‌ها پیدا نشد و آنهایی که پیدا شدند قطعه‌قطعه بودند. حدود ۱۵۰هزار خانه مسکونی، مدرسه، بیمارستان و دانشگاه بمباران شد و ۴-۵هزار نفر در این مدت از دست رفتند. جرم مردم ما چیست؟ جرم مردم ما این است که فقط استقلال می‌خواهند و نمی‌خواهند زیر بار ظلم و استعمار بروند. برای این مبارزه می‌کنند و تا آخر خواهند ایستاد. این جایزه را با افتخار به مردم شجاع و دلیر ایران تقدیم می‌کنم که شجاعانه در طول این سالیان ایستادگی کردند و زیر بار ظلم نرفتند و همچنان مقاومت می‌کنند.