ضرورت اجرای پروتکل‌های پایش پیشگیرانه برای حفاظت از موزه‌ها در برابر مخاطرات جوی
وضعیت آمادگی موزه‌ها و مخازن نگهداری آثار تاریخی و فرهنگی استان یزد با هدف شناسایی نقاط آسیب‌پذیر، پیشگیری از نفوذ آب و کنترل شرایط محیطی در برابر مخاطرات جوی فصل سرما، مورد پایش و بررسی قرار گرفت.
به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، با توجه به هشدارهای هواشناسی درباره احتمال وقوع شرایط جوی نامساعد در فصل سرما، وضعیت آمادگی موزه‌ها و مخازن نگهداری آثار تاریخی و فرهنگی استان یزد مورد پایش و بررسی قرار گرفت.
با هدف پیشگیری از آسیب‌های احتمالی ناشی از بارندگی، نفوذ آب، افزایش رطوبت و اختلال در تأسیسات، وضعیت موزه‌ها و مخازن استان یزد در قالب فرم پایش و آمادگی موزه‌ها و مخازن در فصل سرما بررسی شد.
کارشناسان تأکید دارند که حفاظت از آثار موزه‌ای در فصل سرما، تنها با یک رویکرد جامع و در سه سطح کلیدی امکان‌پذیر است:
۱. پایش ساختاری (سقف و بام): نخستین خط دفاعی در برابر نفوذ آب، بررسی دقیق وضعیت سقف، بام و مسیرهای هدایت آب سطحی است. هرگونه نقص در این بخش می‌تواند منجر به نفوذ مستقیم آب به فضاهای نمایش و نگهداری شود.
۲. پایش محوطه و پیرامون: مدیریت فضای بیرونی موزه و اطمینان از عدم تجمع آب در محوطه، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اصلاح مسیرهای هدایت آب و جلوگیری از ورود آب‌های سطحی به ساختمان، از اقدامات ضروری در مدیریت بحران‌های جوی است.
۳. پایش محیطی و ویترین‌ها: سطح نهایی حفاظت، کنترل دقیق رطوبت و دما در داخل ویترین‌ها و محیط‌های نگهداری است. با توجه به حساسیت بالای آثار تاریخی به تغییرات رطوبتی، تأمین تجهیزات پایش محیطی و سیستم‌های برق اضطراری برای تداوم عملکرد این تجهیزات، یک ضرورت غیرقابل‌انکار است.
پایش انجام‌شده با هدف شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و فراهم کردن امکان اقدام پیشگیرانه پیش از وقوع حوادث احتمالی انجام‌شده است. بر این اساس، رفع نقاط نفوذ آب، اصلاح بخش‌های آسیب‌پذیر بام و سقف، سرویس تأسیسات، پیش‌بینی تجهیزات اضطراری و شناسایی آثار حساس، ازجمله مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند در کاهش خسارات احتمالی ناشی از شرایط جوی نامساعد مؤثر باشد.
در نهایت، تأکید می‌شود که رویکرد حفاظت پس از حادثه نمی‌تواند جایگزین پایش پیشگیرانه شود.
نکته حائز اهمیت در این میان، این واقعیت است که اجرای موفقیت‌آمیز مدیریت پیشگیرانه و مقابله با مخاطرات جوی، تنها در حیطه توانمندی موزه‌ها نیست، بلکه این امر به‌شدت به همکاری تنگاتنگ و هماهنگ دستگاه‌های اجرایی استان و سازمان‌های مرتبط وابسته است.