ایران چگونه محاصره دریایی آمریکا را دور می‌زند؟ رد پای نفتکش‌ها در آب‌های عمان

لینک منبع: ایران چگونه محاصره دریایی آمریکا را دور می‌زند؟ رد پای نفتکش‌ها در آب‌های عمان در یک نگاه صادرات گاز مایع: از اواسط ژوئیه، دست‌کم ۸ کشتی حامل گاز نفتی مایع‌شده (LPG) ایران از خلیج عمان خارج شده‌اند. روش انتقال: ایران با استفاده از انتقال محموله از کشتی به کشتی، به‌ویژه در نزدیکی عمان و آب‌های مالزی، تلاش کرده محموله‌های خود را جابه‌جا کند. موضع واشنگتن: ارتش آمریکا می‌گوید محاصره […] سا

صادرات گاز مایع: از اواسط ژوئیه، دست‌کم ۸ کشتی حامل گاز نفتی مایع‌شده (LPG) ایران از خلیج عمان خارج شده‌اند.

روش انتقال: ایران با استفاده از انتقال محموله از کشتی به کشتی، به‌ویژه در نزدیکی عمان و آب‌های مالزی، تلاش کرده محموله‌های خود را جابه‌جا کند.

موضع واشنگتن: ارتش آمریکا می‌گوید محاصره دریایی همچنان پابرجاست. طبق اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا، طی سه ماه از اجرای دور جدید محاصره، ۱۳۵ کشتی وادار به تغییر مسیر شده‌اند و چهار کشتی تجاری از کار افتاده‌اند.

بر اساس داده‌های اطلاعات کشتیرانی و اظهارات افراد مطلع از مسائل امنیت دریایی، ایران از ماه ژوئیه تاکنون، با وجود محاصره دریایی آمریکا، توانسته است مقداری گاز نفتی مایع‌شده (LPG) و سوخت جت صادر کند.

این گزارش توسط Oilprice منتشر و توسط تیم سفیر ارجان بازنویسی و ترجمه شده است.

چهار نفر از فعالان حوزه امنیت دریایی که تحرکات نفتی در خلیج فارس را رصد می‌کنند، به رویترز گفتند تهران طی هفته‌های اخیر، محموله‌های خود را در میان حجم فزاینده انتقال محموله از کشتی به کشتی توسط سایر تولیدکنندگان منطقه خلیج فارس در آب‌های نزدیک عمان پنهان کرده است.

این گزارش برای نخستین بار جزئیاتی از صادرات ایران و روش‌های مورد استفاده برای انجام آن را فاش می‌کند. اگرچه حجم این محموله‌ها در مقایسه با صادرات انرژی ایران در گذشته بسیار ناچیز است، اما شواهد نادری از عبور فرآورده‌های نفتی از محاصره‌ای به شمار می‌رود که صادرات نفت خام ایران را متوقف کرده است.

تحلیل‌های گروه آمریکایی «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» (United Against Nuclear Iran) یا UANI) که با استفاده از داده‌های ردیابی کشتی‌ها و ماهواره‌ها، تردد نفتکش‌های مرتبط با ایران را زیر نظر دارد، نشان می‌دهد از اواسط ژوئیه تاکنون، دست‌کم هشت کشتی حامل گاز نفتی مایع‌شده ایران از خلیج عمان خارج شده‌اند.

✔️ بیشتر بخوانید: ایران از عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز پول می‌گیرد؟ ادعای تازه کپلر

همچنین، تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل‌های تکمیلی گروه اطلاعات دریایی « سین‌مکس » (SynMax) نشان می‌دهد یک نفتکش دیگر حامل سوخت جت ایران در ماه سپتامبر به میانمار رسیده است.

قیمت گاز مایع و سوخت جت چه واکنشی به گزارش‌های مربوط به محاصره نشان داده‌اند؟

آمریکا در سال ۲۰۲۳ تحریم‌های هدفمندی علیه صنعت سوخت جت میانمار اعمال کرد. واشنگتن دلیل این اقدام را حملات هوایی ارتش میانمار به غیرنظامیان اعلام کرد؛ حملاتی که به گفته سازمان ملل متحد، هزاران کشته بر جای گذاشته‌اند. حکومت نظامی میانمار بارها هدف قرار دادن غیرنظامیان را رد کرده و مدعی شده است عملیات آن علیه گروه‌های مسلح انجام می‌شود.

بررسی رویترز درباره کشتی‌ها و تحریم‌های اعمال‌شده از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا نشان می‌دهد شش فروند از هشت کشتی حامل گاز و همچنین نفتکش حامل سوخت جت، به دلیل انتقال فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی ایران، تحت تحریم‌های آمریکا قرار دارند.

جمیما شلی، تحلیلگر ارشد پژوهشی در گروه UANI، گفت: «آنچه مشاهده کرده‌ایم، عبور تعداد محدودی نفتکش حامل گاز نفتی مایع‌شده ایران است؛ اما اکثریت قاطع نفتکش‌های حامل محصولات ایرانی، توسط نیروهای آمریکایی به مسیرهای دیگری هدایت شده‌اند.»

شلی افزود برخی از نفتکش‌های حامل گاز مایع ایران، محموله‌های خود را در نزدیکی شهرهای ساحلی شناص و صحار در عمان منتقل کرده‌اند. برخی دیگر نیز مدتی در خلیج عمان منتظر مانده‌اند و سپس از محدوده محاصره دریایی آمریکا عبور کرده‌اند؛ محدوده‌ای که فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرده در خلیج عمان، نزدیک مرز ایران و پاکستان، قرار دارد.

به گفته شلی، حجم مجموع این محموله‌های گاز مایع حدود ۴.۱ میلیون بشکه برآورد شده است.

او تأکید کرد که این محموله‌ها بیشتر تحت تأثیر «فرصت‌طلبی» جابه‌جا شده‌اند و لزوماً نشان‌دهنده شکل‌گیری روندی تازه نیستند که در آن ایران بخواهد با استفاده از کشتی‌های کوچک‌تر، نفت و محصولات پتروشیمی خود را صادر کند.

بر اساس تحلیل UANI، بیشتر این محموله‌ها به محدوده بندری خارجی شرقی مالزی رفته‌اند تا در آنجا بار دیگر از طریق انتقال کشتی به کشتی جابه‌جا شوند؛ اقدامی که مقصد نهایی احتمالی آن‌ها را چین نشان می‌دهد.

✔️ بیشتر بخوانید: بحران گازوئیل تا سال ۲۰۲۷ ادامه دارد؛ چرا افزایش عرضه نفت هم کافی نیست؟

دولت ایران به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد. دولت مورد حمایت ارتش میانمار نیز در پاسخ به پرسشی درباره دریافت سوخت جت ایران، اظهار نظری نکرد.

ارتش آمریکا: محاصره دریایی «نفوذناپذیر» است

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد محاصره دریایی این کشور که نخستین بار در ۱۳ آوریل علیه صادرات نفت مرتبط با ایران اعمال شد، «نفوذناپذیر» است.

این محاصره در ماه ژوئن ، پس از دستیابی آمریکا و ایران به یک تفاهم اولیه، لغو شد؛ اما پس از فروپاشی توافق، در ۱۴ ژوئیه بار دیگر به اجرا درآمد.

یک مقام نظامی آمریکا به رویترز گفت عبور یک کشتی از منطقه لزوماً به این معنا نیست که آن کشتی از محاصره گریخته است. به گفته او، هر کشتی به‌صورت جداگانه ارزیابی می‌شود و اسناد آن مورد بررسی قرار می‌گیرد. این مقام افزود ممکن است برخی کشتی‌ها به دلایل بشردوستانه اجازه عبور دریافت کنند.

او همچنین توضیح داد که قرار گرفتن نام یک کشتی در فهرست تحریم‌های آمریکا، تنها عامل تعیین‌کننده برای مشمول شدن آن در محاصره نیست. نیروهای آمریکایی برخی کشتی‌ها را نیز از نزدیک زیر نظر دارند، اما به دلایل عملیاتی علیه آن‌ها اقدامی انجام نمی‌دهند.

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در گزارشی که ۱۳ اکتبر منتشر کرد، اعلام کرد طی سه ماه از اجرای دور جدید محاصره، چهار کشتی تجاری از کار انداخته شده‌اند و نیروهای آمریکایی ۱۳۵ کشتی را وادار به تغییر مسیر کرده‌اند.

بر اساس بیانیه‌های پیشین فرماندهی مرکزی، ارتش آمریکا کشتی‌هایی را که از آسیا حرکت می‌کردند نیز به عقب بازگردانده و چند نفتکش را توقیف کرده است.

واشنگتن در کنار محاصره دریایی، کارزار تحریمی گسترده‌ای را نیز دنبال می‌کند که هدف آن قطع ارتباطات مالی باقی‌مانده ایران و محروم کردن تهران از درآمدهای ارزی است. آمریکا هفته گذشته تحریم‌های جدیدی علیه ۱۷ کشتی دخیل در انتقال نفت خام، محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی ایران اعمال کرد.

تحریم‌های اخیر چه تأثیری بر حمل‌ونقل دریایی انرژی ایران داشته‌اند؟

سخنگوی وزارت خزانه‌داری آمریکا، داده‌های کشتیرانی حاکی از دور زدن محاصره توسط برخی کشتی‌ها را زیر سؤال برد و گفت کشتی‌ها ممکن است هنگام بارگیری، موقعیت مکانی خود را جعل کنند یا از هویت‌های جعلی استفاده کنند.

او تأکید کرد که این داده‌ها «باید با کمی تردید مورد توجه قرار گیرند».

توربیورن سولتوِدت، تحلیلگر ارشد خاورمیانه در شرکت اطلاعات ریسک «وریسک مِیپل‌کرافت» (Verisk Maplecroft)، گفت: اگر ایران بتواند حتی در تعداد محدود، نفتکش‌های حامل فرآورده‌های نفتی را از محاصره عبور دهد، سوخت جت می‌تواند گزینه مناسبی باشد. صنعت هوانوردی ایران تحت فشار فزاینده تحریم‌های آمریکا قرار دارد، تعداد هواپیماهای زمین‌گیرشده رو به افزایش است و پالایشگاه‌های ایران نیز ممکن است با مازاد سوخت جت مواجه باشند.»

بر اساس داده‌های شرکت کپلر (Kpler)، صادرات نفت خام ایران در ماه سپتامبر به صفر رسید. این نخستین ماه بدون ثبت هیچ محموله صادراتی از زمان آغاز رصد این تولیدکننده توسط شرکت مذکور در سال ۲۰۱۳ بود.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پیش‌تر گفته است محاصره دریایی مانع از آن شده که چین بخش عمده نفت ایران را خریداری کند و ایران دیگر قادر نیست نفت خام خود را به مشتریانش تحویل دهد.