پوکی استخوان؛ چه زمانی باید تراکم استخوان را بررسی کرد؟
کاهش تدریجی قد، خمیده شدن پشت یا ایجاد قوز می تواند به شکستگی های فشاری مهره های ستون فقرات مربوط باشد. این تغییرات به ویژه در افراد مسن نیازمند بررسی پزشکی هستند.
سفیر ارجان- استخوان ها بافتی زنده هستند که در طول زندگی به طور مداوم بازسازی می شوند. با افزایش سن، سرعت از دست رفتن بافت استخوانی ممکن است از سرعت جایگزینی آن بیشتر شود. اگر این روند ادامه پیدا کند، تراکم و استحکام استخوان کاهش می یابد و خطر شکستگی افزایش پیدا می کند.
پوکی استخوان معمولا در مراحل اولیه علامت مشخصی ندارد و بسیاری از افراد زمانی متوجه آن می شوند که استخوان بر اثر ضربه ای خفیف یا حتی فعالیت های روزمره دچار شکستگی شود. به همین دلیل، شناخت عوامل خطر و توجه به تغییرات مشخص بدن اهمیت دارد.
شکستگی استخوان بر اثر زمین خوردن از ارتفاع کم یا حرکتی معمولی که در شرایط عادی نباید باعث شکستگی شود، می تواند نشانه کاهش استحکام استخوان باشد. شکستگی مهره های ستون فقرات، لگن و مچ دست از شکستگی های مهم مرتبط با پوکی استخوان هستند.
کاهش تدریجی قد، خمیده شدن پشت یا ایجاد قوز می تواند به شکستگی های فشاری مهره های ستون فقرات مربوط باشد. این تغییرات به ویژه در افراد مسن نیازمند بررسی پزشکی هستند.
شکستگی مهره ممکن است با درد ناگهانی و شدید کمر همراه باشد؛ گاهی نیز درد به تدریج ایجاد می شود. البته کمردرد علت های فراوانی دارد و به تنهایی نشانه پوکی استخوان نیست. درد شدید و ناگهانی، به ویژه در افراد دارای عوامل خطر پوکی استخوان، باید بررسی شود.
چه عواملی احتمال پوکی استخوان را افزایش می دهند؟
افزایش سن، یائسگی و کاهش استروژن، وزن پایین، سابقه خانوادگی شکستگی لگن، کم تحرکی، مصرف سیگار و استفاده طولانی مدت از بعضی داروها، از جمله کورتون ها، می توانند خطر پوکی استخوان را افزایش دهند.
نداشتن فعالیت بدنی منظم نیز می تواند در کاهش استحکام استخوان نقش داشته باشد. فعالیت های تحمل کننده وزن مانند پیاده روی و تمرینات قدرتی متناسب با شرایط جسمی، در حفظ سلامت استخوان ها موثر هستند.
آیا شکنندگی ناخن و گرفتگی عضلات نشانه پوکی استخوان است؟
خیر. شکنندگی ناخن، گرفتگی عضلات، ضعف قدرت پنجه و دردهای پراکنده عضلانی، نشانه های اختصاصی پوکی استخوان نیستند و ممکن است علت های متفاوتی داشته باشند. همچنین، چارچوب بدنی کوچک به تنهایی به معنای ابتلا به این بیماری نیست؛ هرچند وزن پایین می تواند یکی از عوامل خطر باشد.
چه زمانی سنجش تراکم استخوان لازم است؟
آزمایش سنجش تراکم استخوان با روش جذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه (DXA) برای ارزیابی تراکم استخوان استفاده می شود. بر اساس توصیه گروه ویژه خدمات پیشگیرانه آمریکا، این آزمایش برای زنان 65 ساله و بالاتر و زنان یائسه زیر 65 سال که پس از ارزیابی، در معرض خطر بالاتر تشخیص داده می شوند، توصیه شده است. برای مردان، تصمیم گیری درباره غربالگری باید بر اساس شرایط و عوامل خطر فردی انجام شود.
برای حفظ سلامت استخوان ها، دریافت کافی کلسیم و ویتامین D، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از سیگار و ارزیابی عوامل خطر اهمیت دارد. مصرف مکمل ها نیز بهتر است بر اساس نیاز فرد و توصیه پزشک باشد.
در صورت بروز شکستگی با ضربه خفیف، کاهش محسوس قد یا کمردرد ناگهانی و شدید، به پزشک مراجعه کنید. تشخیص پوکی استخوان به ارزیابی پزشکی و در صورت نیاز، سنجش تراکم استخوان وابسته است.