دلایل ماندگاری نفت بالای ۱۰۰ دلار؛ اظهارات سیاسی کارساز نیست
لینک منبع: دلایل ماندگاری نفت بالای ۱۰۰ دلار؛ اظهارات سیاسی کارساز نیست در یک نگاه افزایش عرضه نفت از خلیج فارس به دلیل افت همزمان تولید در روسیه، قزاقستان و آمریکای لاتین، مازاد واقعی در بازار ایجاد نکرد و تنها کسری‌های پیشین را پوشش داد. تداوم ناامنی در تنگه هرمز و دریای سرخ، کرایه روزانه نفتکش‌ها تا چین را به ۱.۲ میلیون دلار رساند و تاثیر تزریق […] سایت منبع: سفیر ارجان
افزایش عرضه نفت از خلیج فارس به دلیل افت همزمان تولید در روسیه، قزاقستان و آمریکای لاتین، مازاد واقعی در بازار ایجاد نکرد و تنها کسری‌های پیشین را پوشش داد.
تداوم ناامنی در تنگه هرمز و دریای سرخ، کرایه روزانه نفتکش‌ها تا چین را به ۱.۲ میلیون دلار رساند و تاثیر تزریق ۱۰۰ میلیون بشکه‌ای ذخایر G7 را خنثی کرد.
تقاضای جهانی با بازگشت سریع به ۱۰۴.۸ میلیون بشکه در روز، همزمان با سقوط ذخایر به ۴.۳ میلیارد بشکه، تاب‌آوری بازار را به صفر رساند.
کمبود ساختاری گازوئیل و متغیرهای بنیادین پالایشی مانع از افت قیمت‌ها شده‌اند و سیگنال‌های سیاسی آمریکا درباره افت قیمت پس از تنش‌ها نیز کارایی ندارند.
در حالی که بازگشت نسبی صادرات نفت از مسیر تنگه هرمز و خط لوله «شرق-غرب» گمانه‌زنی‌ها را مبنی بر افزایش عرضه و کاهش قیمت‌های جهانی تقویت کرده بود، این انتظار محقق نشد و قیمت‌ها همچنان در سطوح بالا باقی مانده‌اند.
به باور تحلیلگران بازار انرژی، ارزیابی نوسانات قیمت نفت صرفاً بر اساس محموله‌های خروجی از منطقه خلیج فارس امکان‌پذیر نیست و باید کل تراز عرضه و تقاضای جهانی را در نظر گرفت. شواهد نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از مقادیر اضافه نفت صادر شده از خلیج فارس، عملاً به جای تبدیل‌شدن به مازاد عرضه در بازار، صرف جبران افت تولید در سایر نقاط جهان شده است.
طی ماه‌های اخیر، بازار جهانی با کاهش عرضه از سوی تولیدکنندگان کلیدی از جمله روسیه، قزاقستان و نروژ مواجه بوده است. این وضعیت با افت صادرات از ونزوئلا، برزیل و مکزیک نیز همزمان شد. در واقع، افزایش صادرات نفت از خاورمیانه نتوانسته است یک مازاد واقعی در بازار ایجاد کند، بلکه تنها توانسته شکاف‌های ایجاد شده در تراز عرضه جهانی را پوشش داده و مانع از کاهش بیشتر موجودی‌ها شود.
از همین روی، با وجود نزدیک‌شدن محموله‌های نفت خام خاورمیانه به سطوح پیش از بحران و آزادسازی تا ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری نفت و گازوئیل توسط کشورهای گروه هفت (G7)، بازار جهانی انرژی آرام نگرفته است. بهای نفت خام که حدود ۴۰ درصد بالاتر از آغاز تنش‌ها ایستاده، همچنان بالای مرز ۱۰۰ دلار معامله می‌شود.بر اساس تحلیل‌ها، پنج متغیر کلیدی مانع از افت قیمت‌ها در بازارهای جهانی شده‌اند که در ادامه به آنها اشاره می‌شود.
تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیکی و ناامنی آبراه‌ها
تشدید تنش‌ها بین ایالات متحده و ایران در خلیج فارس، همراه با ریسک‌های امنیتی تردد در تنگه هرمز، روند کشتیرانی را با چالش جدی مواجه کرده است. همزمان، اقدامات و محاصره اعمال‌شده از سوی نیروهای انصارالله علیه نفتکش‌های سعودی در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب، مسیرهای جایگزین ترانزیت انرژی را نیز تحت فشار مضاعف قرار داده است. در این راستا، روز گذشته نیروی دریایی سپاه پاسداران از برخورد یک ابرنفتکش با مین دریایی و آتش گرفتن آن خبر داد که این امر ریسک محموله‌ها را بالا نگه می دارد.
جهش تاریخی هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی
ناامنی در تنگه هرمز، شرکت‌ها را ناچار به استفاده از خدمات شاتل دریایی و انتقال کشتی‌به‌کشتی (STS) کرده است. کرایه روزانه نفتکش‌ها در مسیر خلیج فارس به چین به بیش از ۱.۲ میلیون دلار در روز رسیده است که مستقیماً به بهای تمام‌شده نفت خام اضافه می‌شود و اثر تزریق ۱۰۰ میلیون بشکه‌ای ذخایر G7 را خنثی می‌کند.
سقوط ذخایر جهانی به کف ۵ ساله
افت شدید سطح ذخایر نفت، تاب‌آوری بازار را به شدت کاهش داده است. بطوریکه، مجموع ذخایر جهانی نفت به ۴.۳ میلیارد بشکه سقوط کرده است. خروج بیش از ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر از ماه مارس، موجودی ذخایر را به کمترین رقم در ۵ سال گذشته رسانده و بازار را در برابر هرگونه شوک عرضه تازه، کاملاً بی‌دفاع گذاشته است.
بازگشت پرشتاب تقاضای جهانی به ۱۰۴.۸ میلیون بشکه
شوک اولیه قیمت‌ها تنها برای دوره‌ای کوتاه مصرف را مهار کرد و تقاضای روزانه با رشدی ۶.۵ میلیون بشکه‌ای نسبت به کف دوران بحران، مجدداً به ۱۰۴.۸ میلیون بشکه در روز بازگشته است. این اشتهای بالای مصرف، تمام اثرات روانی ناشی از افزایش تدریجی عرضه را خنثی کرده است.
بحران فرآورده‌های پالایشی و کمبود دیزل
برخلاف بهبود نسبی عرضه نفت خام، کمبود گازوئیل و سوخت‌های میان‌تقطیر همچنان حل‌نشده باقی مانده است. محدودیت‌های صادراتی پالایشگاه‌های خاورمیانه و روسیه، سایر پالایشگاه‌های جهان را به فعالیت با سقف ظرفیت کشانده و تقاضای مداوم برای تأمین خوراک و تولید دیزل، کف قیمتی نفت را بالا نگه داشته است.
چرا اظهارات سیاسی دیگر کارساز نیست؟
تداوم قیمت‌های سه‌رقمی نفت علاوه بر تهدید روند کاهش نرخ بهره توسط بانک‌های مرکزی، نقش نفت را به عنوان یک دارایی پوشش‌دهنده تورم (Hedge) تقویت کرده و از تثبیت قیمت‌ها در کانال‌های صعودی حمایت می‌کند.
تحلیل‌های بازار انرژی نشان می‌دهد که فشارهای ساختاری بر بازار فرآورده‌های نفتی نیز همچنان پابرجا ست. تجربیات بازار ثابت کرده که بهای نفت تابع تصمیمات سیاسی مستقیم نیست. اظهارات مقامات سیاسی درباره احتمال کاهش قیمت‌ها به‌تنهایی توان تغییر جهت بازار را ندارد، زیرا متغیرهای واقعی مانند تولید، ذخایر، هزینه‌های حمل‌ونقل و ظرفیت پالایش، تعیین‌کنندگان اصلی روند قیمت‌ها هستند.
در همین رابطه، ادعای مقامات ایالات متحده درباره احتمال سقوط قیمت نفت پس از پایان تنش‌ها با ایران، نیازمند ارزیابی دقیق شرایط واقعی بازار و حجم عرضه‌ای است. پایان تنش‌ها احتمالا احتمالا بخشی از «بیمه ریسک» حذف کند، اما به معنای سقوط خودکار قیمت‌ها نخواهد بود. زیرا بازار همچنان ناچار است وضعیت ذخایر، تقاضا و منابع عرضه را مدنظر قرار دهد.
بنابراین، ثبات قیمت‌ها در سطوح بالا باوجود بازگشت بخشی از محموله‌های نفتی، یک تناقض محسوب نمی‌شود. بخش عمده‌ای از این عرضه صرف جبران کمبودهای قبلی در بازار شده و مابقی نیز به بخش ذخیره‌سازی، پالایش و مصرف داخلی اختصاص یافته است.