ال نینو ۲۰۲۶ چه زمانی به اوج می‌رسد و کی تمام می‌شود؟
پیش‌بینی‌ها از احتمال وقوع یک ال نینوی بسیار قوی در سال ۲۰۲۶ حکایت دارند؛ پدیده‌ای که می‌تواند دمای جهانی را افزایش دهد و خطر خشکسالی، سیل، آتش‌سوزی و اختلال در تولید محصولات کشاورزی را در مناطق مختلف جهان تشدید کند. پست ال نینو ۲۰۲۶ چه زمانی به اوج می‌رسد و کی تمام می‌شود؟ اولین بار در سفیر ارجان ظاهر شد.
به گزارش سفیر ارجان ، ال نین و یکی از مهم‌ترین پدیده‌های اقلیمی جهان است که با گرم‌شدن غیرمعمول آب‌های سطحی بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی شکل می‌گیرد. این پدیده با تغییر الگوهای باد، بارش و گردش جو، می‌تواند شرایط آب‌وهوایی مناطق مختلف جهان را برای ماه‌ها تحت تأثیر قرار دهد.
اهمیت ال نینوی سال ۲۰۲۶ از آنجا ناشی می‌شود که برخی پیش‌بینی‌های مطرح‌شده از احتمال شکل‌گیری رویدادی بسیار قوی خبر می‌دهند؛ رویدادی که گاهی در رسانه‌ها با عنوان «سوپر ال نینو» یا «ال نینوی گودزیلا» توصیف می‌شود. با این حال، برای ارزیابی چنین پیش‌بینی‌هایی باید میان داده‌های اندازه‌گیری‌شده، خروجی مدل‌های اقلیمی و سناریوهای احتمالی تفاوت قائل شد. شدت نهایی این پدیده هنوز قطعی نیست و نمی‌توان رکوردشکنی آن را از پیش تضمین‌شده دانست.
ال نینو چیست و چگونه آب‌وهوای جهان را تغییر می‌دهد؟
ال نینو بخشی از چرخه اقلیمی موسوم به «ال نینو ـ نوسان جنوبی» یا ENSO است که شامل دو مرحله اصلی ال نینو و لانینا می‌شود. در دوره ال نینو، آب‌های سطحی بخش‌هایی از اقیانوس آرام استوایی گرم‌تر از میانگین می‌شوند و این تغییر دما می‌تواند بر الگوهای بارندگی، بادها و دمای هوا در نقاط مختلف جهان اثر بگذارد.
این پدیده معمولاً در فاصله‌های نامنظم حدود ۲ تا ۷ سال رخ می‌دهد و شدت آن در هر دوره متفاوت است. برخی رویدادها تأثیر محدودی دارند، اما نمونه‌های قوی‌تر می‌توانند با خشکسالی‌های طولانی، بارندگی‌های شدید، سیلاب و افزایش خطر آتش‌سوزی همراه شوند.
نکته مهم این است که ال نینو در همه مناطق جهان اثر یکسانی ندارد. در یک منطقه ممکن است باعث کاهش بارندگی و تشدید خشکسالی شود، در حالی که منطقه‌ای دیگر با بارندگی بیشتر و خطر سیل روبه‌رو شود.
آیا ال نینو ۲۰۲۶ به یک رکورد تاریخی تبدیل می‌شود؟
یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی شدت ال نینو، شاخص «نینو ۳.۴» است که تغییرات دمای سطح دریا را در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی اندازه‌گیری می‌کند. افزایش این شاخص نشان‌دهنده گرم‌ترشدن آب‌های این منطقه نسبت به میانگین بلندمدت است.
در ارقام مطرح‌شده در گزارش مورد بازنویسی، ناهنجاری دمای سطح دریا در شاخص نینو ۳.۴ از حدود ۱.۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین در ژوئن ۲۰۲۶ به حدود ۲.۵ درجه در اوت همان سال رسیده است. همچنین، برای دوره اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۶، مقداری نزدیک به ۳.۷ درجه سانتی‌گراد پیش‌بینی شده است.
اگر چنین مقداری در اندازه‌گیری‌های واقعی ثبت شود، می‌تواند نشان‌دهنده رویدادی بسیار شدید باشد. برای مقایسه، در رویداد ال نینوی سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶، ناهنجاری دمای سطح دریا در برخی بازه‌های سه‌ماهه به حدود ۲.۶ درجه سانتی‌گراد رسید.
با این حال، پیش‌بینی یک مقدار بی‌سابقه با ثبت قطعی آن تفاوت دارد. برای تعیین اینکه ال نینوی ۲۰۲۶ واقعاً قوی‌ترین رویداد تاریخ معاصر خواهد بود یا نه، باید داده‌های مشاهده‌ای و گزارش‌های رسمی نهادهای اقلیمی در ماه‌های آینده بررسی شوند.
ال نینو ۲۰۲۶ چه زمانی به اوج می‌رسد؟
بر اساس سناریوی مطرح‌شده در گزارش، انتظار می‌رود ال نینو در پاییز و اوایل زمستان ۲۰۲۶ تقویت شود و در حوالی ماه دسامبر به اوج خود برسد. در این دوره، افزایش دمای سطح آب‌های اقیانوس آرام استوایی می‌تواند اثرگذاری این پدیده بر الگوهای جوی را تشدید کند.
پیش‌بینی زمان دقیق اوج ال نینو به عوامل متعددی از جمله وضعیت بادهای تجاری، میزان گرمای ذخیره‌شده در لایه‌های زیرین اقیانوس و تعامل میان اقیانوس و جو بستگی دارد. به همین دلیل، زمان اوج و شدت نهایی آن ممکن است با تغییر شرایط از برآوردهای اولیه فاصله بگیرد.
در گزارش‌های مربوط به این پدیده، احتمال تداوم شرایط ال نینو تا فوریه ۲۰۲۷ نیز مطرح شده است. با این حال، تداوم اثرات اقلیمی آن لزوماً به معنای حفظ حداکثر شدت در تمام این مدت نیست؛ ممکن است شدت پدیده کاهش یابد، اما اثرات آن بر دما، بارش و منابع آب همچنان ادامه پیدا کند.
ال نینو چه زمانی پایان می‌یابد؟
برآورد مطرح‌شده در گزارش نشان می‌دهد که ال نینو ممکن است تا اوایل سال ۲۰۲۷ ادامه داشته باشد و روند تضعیف آن در بهار همان سال آشکارتر شود. با این وجود، تعیین زمان پایان دقیق این پدیده در حال حاضر به پیش‌بینی‌های اقلیمی وابسته است و نمی‌توان یک تاریخ قطعی برای آن اعلام کرد.
پایان ال نینو نیز به معنای بازگشت فوری آب‌وهوا به شرایط عادی نیست. خشکسالی ممکن است پس از پایان مرحله اصلی پدیده همچنان ادامه داشته باشد و آثار کمبود بارش بر منابع آب، کشاورزی و تولید برق‌آبی برای مدت طولانی‌تری باقی بماند. به همین ترتیب، مناطق آسیب‌دیده از سیلاب یا بارندگی‌های شدید نیز ممکن است تا مدت‌ها با پیامدهای اقتصادی و زیرساختی روبه‌رو باشند.
در نتیجه، حتی اگر ال نینو در بهار ۲۰۲۷ تضعیف شود، اثرات آن می‌تواند در برخی مناطق تا ماه‌های بعد احساس شود.
پیامدهای ال نینو برای مناطق مختلف جهان چیست؟
تأثیر ال نینو به موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی هر منطقه بستگی دارد. در برخی بخش‌های آمریکای جنوبی، جنوب ایالات متحده، شرق آفریقا و بخش‌هایی از آسیای مرکزی، احتمال افزایش بارندگی و خطر سیلاب در برخی دوره‌ها وجود دارد. در مقابل، بخش‌هایی از استرالیا، اندونزی و مناطق شمالی آمریکای جنوبی ممکن است با کاهش بارندگی، خشکسالی و افزایش خطر آتش‌سوزی مواجه شوند.
این الگوها قطعی و یکسان نیستند و شدت اثرات به زمان وقوع بارندگی‌ها، وضعیت منطقه و سایر عوامل اقلیمی بستگی دارد. به همین دلیل، پیش‌بینی‌های منطقه‌ای و هشدارهای هواشناسی برای ارزیابی خطرات واقعی اهمیت بیشتری از تعمیم کلی آثار ال نینو دارند.
در اروپا نیز پیامدها می‌توانند غیرمستقیم باشند. ال نینو ممکن است بر برخی الگوهای گردش جو اثر بگذارد و احتمال تغییر در دما و بارندگی زمستانی را افزایش دهد، اما شدت و جهت این تغییرات در اروپا از قطعیت کمتری برخوردار است. همچنین، تغییرات در گردش جو می‌تواند در بعضی شرایط بر گردباد قطبی اثر بگذارد؛ با این حال، نمی‌توان وقوع موج سرمای ناگهانی را صرفاً به وجود ال نینو نسبت داد.
تأثیر ال نینو بر کشاورزی، امنیت غذایی و منابع آب
یکی از نگرانی‌های مهم درباره رویدادهای شدید ال نینو، اثر آن‌ها بر تولید محصولات کشاورزی و امنیت غذایی است. کاهش بارندگی در مناطق وابسته به کشاورزی دیم می‌تواند محصولاتی مانند ذرت و لوبیا را در معرض خطر قرار دهد و درآمد کشاورزان را کاهش دهد.
برای نمونه، در کشورهایی مانند نیکاراگوئه، کمبود بارندگی می‌تواند تولید محصولات اساسی را در مناطق آسیب‌پذیر با مشکل روبه‌رو کند. در بخش‌هایی از کلمبیا و شمال‌شرق برزیل نیز کاهش جریان رودخانه‌ها و محدودیت منابع آب ممکن است دسترسی به آب مورد نیاز کشاورزی را دشوارتر کند.
در هند نیز تغییرات بارندگی ناشی از ال نینو می‌تواند بر منابع آب و تولید محصولات کشاورزی اثر بگذارد. در مناطقی که کمبود آب تشدید می‌شود، کشاورزان ممکن است ناچار شوند وابستگی بیشتری به آب‌های زیرزمینی پیدا کنند؛ موضوعی که در صورت برداشت بیش از حد، خطر افت ذخایر آب را افزایش می‌دهد.
پیامدهای این وضعیت محدود به کشورهای درگیر نیست. کاهش تولید محصولات کشاورزی در کشورهای صادرکننده می‌تواند عرضه جهانی برخی کالاها را تحت تأثیر قرار دهد و به افزایش قیمت مواد غذایی در بازارهای بین‌المللی منجر شود. از این رو، حتی کشورهایی که مستقیماً با آثار شدید ال نینو مواجه نمی‌شوند، ممکن است از طریق تجارت و واردات مواد غذایی تأثیر آن را احساس کنند.
رابطه ال نینو با گرمایش جهانی چیست؟
ال نینو و تغییرات اقلیمی دو پدیده متفاوت هستند، اما می‌توانند اثر یکدیگر را تشدید کنند. ال نینو بخشی از تغییرپذیری طبیعی سامانه اقلیمی است، در حالی که گرمایش جهانی کنونی عمدتاً در نتیجه افزایش گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی، به‌ویژه سوزاندن سوخت‌های فسیلی، رخ می‌دهد.
بر اساس برآوردهای مطرح‌شده در گزارش، ال نینو معمولاً می‌تواند میانگین دمای جهانی را حدود ۰.۲ درجه سانتی‌گراد افزایش دهد. در مقابل، گرمایش ناشی از فعالیت‌های انسانی، میانگین دمای سطح زمین را حدود ۱.۳ تا ۱.۴ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطح پیش از صنعتی‌شدن قرار داده است؛ هرچند مقدار دقیق این افزایش به دوره زمانی و روش محاسبه بستگی دارد.
در چنین شرایطی، یک رویداد ال نینوی قوی می‌تواند به افزایش بیشتر دمای جهانی در کوتاه‌مدت منجر شود. این موضوع به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که اقیانوس‌ها و جو از قبل در نتیجه گرمایش جهانی گرم‌تر شده باشند.
سال ۲۰۲۵ نیز در میان گرم‌ترین سال‌های ثبت‌شده جهان قرار گرفت و در برخی ارزیابی‌ها سومین سال گرم تاریخ اندازه‌گیری‌ها بود. این موضوع نشان می‌دهد که حتی در دوره‌هایی که لانینا بر شرایط اقیانوس آرام حاکم است، گرمایش بلندمدت زمین می‌تواند همچنان دمای جهانی را در سطحی بالا نگه دارد.
بنابراین، اگر ال نینوی قوی در اواخر سال ۲۰۲۶ شکل بگیرد، ممکن است در کنار روند گرمایش جهانی، زمینه ثبت دماهای بسیار بالا را در سال ۲۰۲۷ فراهم کند. با این حال، اینکه سال ۲۰۲۷ رکورد گرم‌ترین سال جهان را بشکند، هنوز به داده‌ها و پیش‌بینی‌های به‌روز وابسته است.
چرا پیش‌بینی ال نینو اهمیت دارد؟
پیش‌بینی زودهنگام ال نینو به دولت‌ها، کشاورزان، شرکت‌های آب و برق و سازمان‌های امدادی فرصت می‌دهد تا برای خطرات احتمالی آماده شوند. مدیریت ذخایر آب، تنظیم برنامه کشت، تقویت سامانه‌های هشدار سیل و آتش‌سوزی و آماده‌سازی زیرساخت‌های حیاتی از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند خسارت‌های ناشی از شرایط جوی شدید را کاهش دهند.
سازمان جهانی هواشناسی برای پایش ال نینو از داده‌های ماهواره‌ای، شناورهای اقیانوسی و اندازه‌گیری‌های جوی استفاده می‌کند. ترکیب این اطلاعات با مدل‌های اقلیمی امکان برآورد روند احتمالی دما و بارش را فراهم می‌کند، اما پیش‌بینی‌های بلندمدت همچنان با عدم قطعیت همراه هستند.
از همین رو، برای تعیین شدت نهایی ال نینوی ۲۰۲۶ و زمان پایان آن باید آخرین اطلاعیه‌های سازمان جهانی هواشناسی و مراکز معتبر پایش اقلیم را دنبال کرد.
آیا سال ۲۰۲۷ گرم‌تر خواهد شد؟
ال نینو ۲۰۲۶ می‌تواند یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر شرایط اقلیمی جهان در ماه‌های آینده باشد. بر اساس سناریوی مطرح‌شده، این پدیده ممکن است در دسامبر ۲۰۲۶ به اوج برسد، تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند و در بهار سال آینده به‌تدریج تضعیف شود. با این حال، شدت نهایی، زمان پایان و پیامدهای منطقه‌ای آن هنوز به پایش‌های جدید و پیش‌بینی‌های به‌روز وابسته است.