انتخابات ۲۰۲۶ اسرائیل؛ رقابت جدی میان چه کسانی است، رهبران اصلی چه اشخاصی هستند و درباره مسائل کلیدی چه مواضعی دارند؟/ میدل ایست آی گزارش میدهد
انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر یکی از مهمترین انتخابات تاریخ این کشور به شمار میرود؛ نخستین انتخابات از سال ۲۰۲۲ تاکنون و نخستین انتخابات پس از حملات سال ۲۰۲۳ به رهبری حماس، نسلکشی در غزه و جنگ علیه ایران.
میدل ایست آی نوشت: نتانیاهو، آیزنکوت، بنت و گولان در قبال غزه، امنیت کرانه باختری، خدمت سربازی یهودیان افراطیارتدوکس و ائتلافهای آینده کنست چه دیدگاههایی دارند؟
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر یکی از مهمترین انتخابات تاریخ این سرزمین به شمار میرود؛ نخستین انتخابات از سال ۲۰۲۲ تاکنون و نخستین انتخابات پس از حملات سال ۲۰۲۳ به حماس، نسلکشی در غزه و جنگ علیه ایران.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که طولانیترین سابقه حضور در این سمت را دارد، برای هفتمین دوره نخستوزیری خود تلاش میکند. او به دلیل نحوه مدیریت جنگها که اسرائیل را در سطح بینالمللی منزوی کرده، با انتقادهای گستردهای روبهرو است.
از دیگر مسائل پیش روی اسرائیلیها میتوان به امنیت کرانه باختری اشغالی، از جمله گسترش شهرکسازیها، و خدمت اجباری سربازی برای اعضای جوامع یهودی افراطیارتدوکس اشاره کرد.
اسرائیل برای انتخاب ۱۲۰ عضو کنست، پارلمان این کشور، از نظام نمایندگی تناسبی استفاده میکند؛ با این حال، از زمان تأسیس این کشور در سال ۱۹۴۸، هیچ حزبی بهتنهایی نتوانسته است اکثریت ۶۱ کرسی را به دست آورد. در عوض، سیاستمداران و احزاب با یکدیگر توافق میکنند و ائتلاف تشکیل میدهند تا قدرت را به دست بگیرند.
برای مثال، بلوک تغییر مخالف نتانیاهو، به رهبری گادی آیزنکوت که در نظرسنجیها پیشتاز است، چهرههایی مانند نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین و رهبر حزب «باهم» (بیَخَد)، و آویگدور لیبرمن، معاون پیشین نخستوزیر و رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» را در بر میگیرد.
نظرسنجیها در زمان نگارش این گزارش از بنبست انتخاباتی حکایت دارند. نتانیاهو یا رقبای او برای تشکیل دولت، بار دیگر ناچار خواهند شد به احزاب کوچکتر، از جمله احزاب مورد حمایت رأیدهندگان افراطیارتدوکس یا راست افراطی اسرائیل، روی بیاورند.
میلیونها فلسطینی ساکن کرانه باختری، قدس شرقی و غزه که نزدیک به ۶۰ سال است تحت اشغال اسرائیل قرار دارند، تابعیت اسرائیلی ندارند و در نتیجه نمیتوانند در این انتخابات رأی بدهند؛ این در حالی است که شهرکنشینان اسرائیلی ساکن سرزمینهای اشغالی از حق رأی برخوردارند.
احزاب عربی که از حمایت بیش از دو میلیون فلسطینی ساکن داخل اسرائیل برخوردارند، ابتدا در ماه سپتامبر از شرکت در انتخابات منع شدند؛ اما این ممنوعیت اوایل ماه جاری لغو شد. میزان مشارکت رأیدهندگان عرب در انتخابات سراسری معمولاً پایینتر از میانگین است و تحریم انتخابات یکی از دلایل آن محسوب میشود.
با این حال، نظرسنجیها پیشبینی میکنند که در این انتخابات، شمار بیشتری از شهروندان فلسطینی اسرائیل نسبت به دورههای گذشته رأی بدهند. انتظار میرود میزان مشارکت در فهرست مشترک به رهبری فلسطینیان به ۷۰ درصد برسد.
در ادامه، نامزدهای اصلی و احزاب آنها معرفی میشوند.
کرسیهای کنونی: ۳۲ از ۱۲۰ کرسی
نتانیاهو که نخستین بار در سال ۱۹۹۶ به نخستوزیری رسید و طی ۳۰ سال گذشته، در مجموع ۲۰ سال این سمت را بر عهده داشته است، با دشوارترین انتخابات دوران سیاسی خود روبهروست.
کارنامه سیاسی او بر مواضع سختگیرانه علیه دشمنان اسرائیل، گسترش شهرکسازیها در کرانه باختری و جلوگیری از تشکیل کشور فلسطین استوار بوده است. دولت کنونی او که از سال ۲۰۲۲ بر سر کار است، راستگراترین دولت تاریخ اسرائیل به شمار میرود و بر نسلکشی و جنایات جنگی در غزه نظارت داشته است؛ اتهاماتی که موجب شده دیوان کیفری بینالمللی حکم بازداشت نتانیاهو را صادر کند.
بسیاری از اسرائیلیها درباره تصمیمهای نتانیاهو در آستانه ۷ اکتبر ۲۰۲۳ پرسشهایی مطرح کردهاند؛ از جمله سیاست او در بهرهبرداری از اختلافات حماس و فتح برای تضعیف تشکیلات خودگردان فلسطین و این پرسش که آیا هشدارهای مربوط به حملهای را که به کشتهشدن ۱۲۰۰ نفر انجامید، نادیده گرفته بود یا خیر. نتانیاهو با تشکیل کمیسیون رسمی تحقیق درباره این رویداد مخالفت میکند.
جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران نیز نتوانسته است پیروزی قاطعی به همراه داشته باشد. دهها هزار اسرائیلی همچنان در پی حملات حزبالله از لبنان آوارهاند. پیشنهادهای جنجالی برای تضعیف قوه قضائیه نیز در پی اعتراضات، عمدتاً کنار گذاشته شدهاند.
با این حال، نتانیاهو و حزب لیکود ــ که نام آن به معنای «تجمع» است ــ همچنان از حمایت قابلتوجه بخشهایی از جناح راست اسرائیل برخوردارند. حامیان این جریان آنها را مدافعانی قاطع میدانند که [ادعا کردهاند] حماس را خلع سلاح کنند و «مناطق امنیتی» در لبنان را حفظ کنند.
دولت همچنین در پی پیشبرد طرح شهرکسازی E1 در شرق قدس است؛ طرحی که کرانه باختری را به دو بخش تقسیم خواهد کرد و با محکومیت بینالمللی روبهرو شده است.
کرسیهای کنونی: حزب تازهتأسیس؛ فاقد کرسی در کنست کنونی
گادی آیزنکوت، اصلیترین رقیب نتانیاهو، رهبری حزب «یشار» را بر عهده دارد؛ حزبی که در سپتامبر ۲۰۲۵ تأسیس کرد. «یشار» در زبان عبری به معنای «صادق» است.
آیزنکوت، ۶۶ ساله، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ بوده است. او از سال ۲۰۲۲ عضو کنست است، اما تجربه محدودی در مناصب وزارتی دارد؛ بهجز هشت ماه حضور در دولت اضطراری که پس از حملات ۷ اکتبر تشکیل شد.
او تبار یهودی مراکشی دارد و در صورت پیروزی، نخستین نخستوزیر اسرائیل از یهودیان مزراحی، یعنی یهودیان با ریشههای خاورمیانهای و شمال آفریقایی، خواهد بود. بزرگشدن او در ایلات، دور از نخبگان تلآویو و قدس، و تسلط نهچندان روانش به زبان انگلیسی، به تقویت تصویر او بهعنوان چهرهای خارج از ساختار سنتی قدرت کمک کرده است.
بسیاری از فلسطینیان و فعالان حقوق بشر درباره سوابق نظامی آیزنکوت تردید دارند. او در جریان تهاجم اسرائیل به لبنان در سال ۲۰۰۶، دکترین «ضاحیه» را تدوین کرد؛ دکترینی که استفاده از «نیروی نامتناسب» در مناطق غیرنظامی را برای بازدارندگی در برابر حملات توصیه میکرد.
آیزنکوت که خود را سیاستمداری میانهرو معرفی میکند، از برخی جنبههای رویکرد نتانیاهو در قبال غزه، بهویژه توقف طولانیمدت مذاکرات مربوط به آزادی گروگانها، انتقاد کرده است.
داستان زندگی شخصی او برای بسیاری از اسرائیلیها شناختهشده است: گال، پسر آیزنکوت، و دو تن از خواهرزادگان یا برادرزادگان او در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ در غزه کشته شدند. مراسم تشییع جنازه گال از تلویزیون سراسری اسرائیل پخش شد.
آیزنکوت با راهحل تشکیل دو کشور مخالف است و میگوید پس از ۷ اکتبر، تحقق آن دیگر امکانپذیر نیست. او همچنین با الحاق رسمی کرانه باختری به اسرائیل مخالفت میکند و معتقد است چنین اقدامی تنها وضعیت امنیتی را بدتر خواهد کرد.
آیزنکوت که در نظرسنجیها پیشتاز است، به رهبر غیررسمی بلوک تغییر تبدیل شده، اما برای تشکیل دولت احتمالاً به شرکای پارلمانی بیشتری نیاز خواهد داشت.
او گفته است متحدانش باید با این اصول موافق باشند: اسرائیل کشوری یهودی و دموکراتیک است؛ خدمت سربازی باید همگانی باشد؛ و حماس سازمانی تروریستی است که باید از میان برداشته شود.
آیزنکوت گزینه اتکا به احزاب فلسطینی را رد کرده است، اما همزمان وعده داده حتی اگر بلوکش ۶۱ کرسی نداشته باشد، دولت تشکیل دهد. این موضع، در کنار اظهارات برخی احزاب فلسطینی، بهعنوان نشانهای از احتمال نوعی همکاری میان دو طرف ارزیابی شده است.
شرط آیزنکوت درباره همگانیشدن خدمت سربازی احتمال همکاری او با احزاب افراطیارتدوکس را که خواهان حفظ معافیت حریدیها از خدمت نظامی هستند، از میان میبرد
ایتامار بنگویر / عوتسما یهودیت
کرسیهای کنونی: ۶ از ۱۲۰ کرسس
حزب «عوتسما یهودیت» به معنای «قدرت یهودی»، به رهبری ایتامار بنگویر، زمانی به دلیل مواضع افراطی خود از ورود به جریان اصلی سیاست اسرائیل کنار گذاشته میشد؛ اما از سال ۲۰۲۲ دولت نتانیاهو را بیش از پیش به سمت راست سوق داده است.
این حزب در ماه سپتامبر از رأیگیری کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل برای ممنوعیت شرکت در انتخابات جان سالم به در برد. اکنون انتظار میرود شمار کرسیهای آن افزایش یابد.
این حزب از حمایت گسترده شهرکنشینان اسرائیلی برخوردار است و از الحاق کرانه باختری حمایت میکند. بنگویر، ۵۰ ساله، در شهرک کریاتاربا زندگی میکند.
روابط بنگویر و نتانیاهو طی دو دهه گذشته بارها متشنج شده است. رهبر عوتسما یهودیت اخیراً گفته که نخستوزیر میخواهد بدون حضور او دولت تشکیل دهد.
بنگویر که از سال ۲۰۲۱ عضو کنست است، در سال ۲۰۲۲ و پس از آنکه حزبش برخلاف انتظار هفت کرسی به دست آورد، وزیر امنیت ملی شد؛ این در حالی بود که او پیشتر به اتهام تحریک به نژادپرستی و حمایت از تروریسم محکوم شده بود.
بریتانیا، فرانسه و چند کشور دیگر او را به دلیل حمایت از نسلکشی در غزه تحریم کردهاند. او همچنین به مسجدالاقصی یورش برده و بر حاکمیت یهودیان بر این مکان تأکید کرده است. بنگویر همچنین فعالان بازداشتشده ناوگان جهانی صمود را به تمسخر گرفته است.
عوتسما یهودیت از آنچه «مهاجرت داوطلبانه» فلسطینیان از غزه مینامد، حمایت میکند. در تجمعات این حزب شعارهایی مانند «مرگ بر اعراب» سر داده میشود.
این حزب در دولت از اصلاحات قضایی و مجازات اعدام برای فلسطینیان حمایت کرده است. وزیران ردهپایین آن نیز درباره استفاده از سلاح هستهای در غزه سخن گفتهاند.