یک دنیا عشق به فرهنگ ایران
آیین گرامی‌داشت یک‌صدمین زادروز «رضا سیّدحسینی»، مترجم و فرهنگ‌نگار فقید، سه‌شنبه ۲۱ مهر با همکاری انتشارات سروش در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. مهشید نونهالی او را «یک دنیا عشق به فرهنگ این سرزمین» خواند، سیّدعلی آل‌داود از هم‌کاری‌اش در «فرهنگ آثار» گفت، مهدی فیروزان از دیدارش در نمایشگاه کتاب ۱۳۶۴ یاد کرد و احمد مسجدجامعی او را «فرزند رنج و تواضع» دانست. در پایان مستندی از مهرداد د
به گزارش سفیر ارجان ایران (سفیر ارجان) به نقل از روابط‌عمومی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی آیین گرامی‌داشت یک‌صدمین زادروز «رضا سیّدحسینی»، مترجم و ویراستار و فرهنگ‌نگار فقید با همکاری انتشارات سروش، عصر سه‌شنبه، ۲۱ مهر در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.
یک دنیا عشق به فرهنگ این سرزمین
در آغاز این مجلس، «مهشید نونهالی»، مترجم پیشکسوت ادبیات فرانسه و یکی از همکاران سیدحسینی سخن گفت: در محیط کار و در نشست‌ها و در خانه و در همه‌جا بدون کم‌ترین خودداری راه را برای تازه‌واردان و نوآموزان باز می‌کرد و هر آنچه از دانش ژرف در اختیار داشت و هر آنچه تجربه کرده و اندوخته بود گشاده‌دستانه به دیگران منتقل می‌کرد. چه در سخنرانی‌ها و چه در جمعهای کوچک‌تر، مسائل ادبی و فلسفی و نقد را به زبانی چنان ساده و بی‌تکلف بیان می‌کرد که هرگز شنونده‌ای از ندانستن خود احساس سرگشتگی و شرمندگی نمی‌کرد که حالا چطور باید در این اقیانوس مفاهیم و عبارات دست و پا بزند و خودش را به ساحل برساند. بلکه شنونده، هرقدر هم کم‌بضاعت، مشتاق می‌شد راه را آهسته و پیوسته بکاود و بیاموزد. بله مهربانیِ رضا سیدحسینی به زیور تواضع هم آراسته بود.
او ادامه داد: از زمانی که در فرهنگ آثار شروع به کار کردم و وقتی حضورم در سروش بیش‌تر و جدی‌تر شد، بارها شاهد بودم که اگر عمداً یا سهواً در کار اخلال پیش آمد، ایشان با وجود دلخوری اولیه، چنان ساده و به سرعت از سر ماجرا گذشت و حتی از خوشرویی و کمک کردن به همان افراد دریغ نکرد، که به خودم می‌گفتم: باید به‌راستی شور دیگری در سر داشته باشی و چنان سرشار باشی از عشق دانش و فرهنگ یا بهتر است بگویم باید چنان مست دانش و فرهنگ باشی که مسائلی از این دست فقط اندک غبار گذرایی بر چهره‌ات بنشاند، نه بر قلبت و این همان دانش مهربانانۀ توأم با وارستگی است. به باور من، استاد سمیعی در همان ابتدا با آگاهی کامل بر خصوصیات اخلاقی استاد سیدحسینی و بردباری و سنجیدگی و بزرگواری‌اش ایشان را برای سرپرستی پیشنهاد کردند. و به‌راستی هم آقای سیدحسینی گاه در پیشبرد این کار با مسائل جدی و حتی با بی‌مهری‌هایی روبه‌رو شد که همه را با شکیبایی و بزرگ‌واری بسیار پشت سر گذاشت چون خود را نه در قبال انتشارات سروش که به خاطر فرهنگ این کشور موظف می‌دید. دوست دارم هرگاه که از استاد سیدحسینی می‌گویم تکرار کنم که او یک دنیا عشق به فرهنگ این سرزمین بود، یک دنیا علم بود، یک دنیا حلم بود، یک دنیا مهربانی بود، یک دنیا دل‌افسردگی بود و با این‌همه، یک دنیا شور زندگی بود در دل دانش و فرهنگ. و صد البته وقتی بزرگ‌ترین بی‌مهری را روزگار کج‌مدار رقم زد که گاه وارونه می‌چرخد و مادران و پدران را به سوگ می‌نشاند، همان شور و سرمستی بود که استاد سیدحسینی را از آن‌پس عصابه‌دست و خمیده راهی سروش کرد تا کار فرهنگ آثار را به پایان برد و پس از آن نیز بیکار ننشست و کار بزرگ دیگری را بنیان گذاشت.
و بعد «سیّدعلی آل‌داود» عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و یکی از همکاران سیدحسینی برای حاضران خاطرات و روایاتی را بیان کرد: من از اوائل سال ۱۳۷۲ به‌عنوان عضو هیأت‌علمی فرهنگ آثار ایرانی اسلامی به انتشارات سروش وارد شدم. از همان روزهای نخست با شادروان سیدحسینی همکار شدیم که سپس به دوستی عمیق بین ما انجامید. آن روزها هنوز نگارش مقالات فرهنگ آثار شروع نشده بود، ابتدا به کار مدخل‌گزینی می‌پرداختیم و در جست‌وجوی نویسندۀ مناسب برای عناوین گوناگون و متنوع این کتاب بودیم. هنوز کار ترجمه و ویرایش و چاپ فرهنگ آثار جهانی که از زبان فرانسه به فارسی برگردانده می‌شد به اتمام نرسیده بود و سیدحسینی سخت سرگرم این کار بود. با این‌که آن کتاب چند نفر هیأت‌علمی معتبر چون شادروانان احمد سمیعی گیلانی، ابوالحسن نجفی و اسماعیل سعادت داشت و همۀ آنان در زمرۀ مترجمان و دانشمندان برجسته شناخته می‌شدند اما انجام همۀ امور از انتخاب مترجم، ارتباط با مترجان مختلف و گفت‌وگو در باب حل‌وفصل اشکالاتی که حین کار پیش می‌آمد و هم‌چنین ویرایش ترجمه‌ها، غلط‌گیری مطبعی، بررسی آخرین نمونه‌ها و اجازۀ چاپ کلاً بر عهدۀ سیدحسینی بود، اما از حق نباید گذشت که در امر ویرایش همواره از یاری استاد احمد سمیعی بهره‌مند می‌گردید. اما دیگران نقش چندانی در فرهنگ آثار و ترجمۀ مقالات آن نداشتند مگر مرحوم استاد سعادت که ترجمۀ برخی مقالات به قلم اوست و معهذا نام همۀ اینان به‌عنوان اعضای هیأت‌علمی فرهنگ آثار جهانی روی جلد و در صفحۀ حقوقی کتاب ذکر شده است.
او افزود: باری پس از اتمام ترجمۀ این اثر نفیس و چاپ و نشر جلد ششم آن که آخرین مجلد کتاب به شمار می‌آمد به مسئولین وقت انتشارات سروش پیشنهاد کردیم اکنون که استاد سیدحسینی از امر چاپ و نشر شش جلد فرهنگ آثار ترجمه فراغت یافته با فرهنگ آثار ایرانی اسلامی به همکاری بپردازند. خوش‌بختانه موافقت شد و هنگامی‌که جلد اول این اثر در آستانۀ انتشار بود، ایشان به گروه هیأت‌علمی فرهنگ آثار ایرانی اسلامی پیوستند.
سپس «مهدی فیروزان»، مدیرعامل پیشین انتشارات سروش صحبت کرد و گفت: وقتی به سروش آمدم، بر صندلی‌ای نشستم که سیدحسینی نشسته بود. یک سالی گذشت تا مسیر سروش را عوض کنم اما ردپای او را در همه‌جا می‌دیدم. به موسی اسوار که خیلی کمک می‌کرد، گفتم باید شورایی تشکیل دهیم. روزی به مهشید مشیری که رئیس آتلیه بود گفتم چگونه سیدحسینی را پیدا کنیم. گفت خانه‌نشین شده است و در اوج ناباوری همان سالِ ۱۳۶۴ به نمایشگاه کتاب آمد و من نخستین‌بار دیدمش. همان‌جا به سروش دعوتش کردم و بی‌درنگ پذیرفت. او وجود ابروهای خشمگین، دلی مهربان داشت اما محتاط بود. ازقضا پسرم عباس و نوه‌اش سیاوش هم‌مدرسه‌ای شدند و این پیوند که با مکتب‌های ادبی شروع شده بود، عاطفی و خانوادگی شد و البته با فرهنگ آثار که آرزوی او بود به اوج رسید.
آخرین سخنران «احمد مسجدجامعی»، قائم‌مقام مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به ایراد سخن پرداخت: سیدحسینی فرزند رنج است. او در شرایط دشوار اجتماعی و سیاسی و حتی خانوادگی بالید. او و نسلی که در قرن قبل بودند تقریباً همه با تلاش ویژه و نوعی فداکاری و همراهی با فرهنگ بالا آمدند و چون فرزندان رنج بودند، تواضعی در ذات آن‌ها بود و برای گروه‌هایی کار می‌کردند که مثمر باشد. او هم از همین قبیله و جنساً این‌گونه بود.
در پایان این برنامه فیلم مستندی ساختۀ ساختۀ مهرداد دفتری به نمایش درآمد.
آیین گرامی‌داشت یک‌صدمین زادروز «رضا سیّدحسینی»، مترجم و فرهنگ‌نگار فقید، سه‌شنبه ۲۱ مهر با همکاری انتشارات سروش در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. مهشید نونهالی او را «یک دنیا عشق به فرهنگ این سرزمین» خواند، سیّدعلی آل‌داود از هم‌کاری‌اش در «فرهنگ آثار» گفت، مهدی فیروزان از دیدارش در نمایشگاه کتاب ۱۳۶۴ یاد کرد و احمد مسجدجامعی او را «فرزند رنج و تواضع» دانست. در پایان مستندی از مهرداد دفتری پخش شد.
تازه‌های نشر در جهان عرب این بار به سراغ پنج کتاب در حوزه‌های ادبیات، تاریخ، رسانه، ورزش و جامعه‌شناسی رفته‌اند؛ آثاری که تجربه‌ی تبعید، حافظه‌ی تاریخی و تحولات اجتماعی عراق، مصر، سوریه و فلسطین را روایت و بررسی می‌کنند.
زنجان - معاون اقتصاد و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران، از شکستن رکورد استقبال در نمایشگاه کتاب زنجان، حل تعارض منافع ناشران و برگزاری رویداد جامع فرهنگی خبر داد.
یاری گفت: مهرجویی دلش می‌خواست روی جامعه‌اش تأثیر بگذارد. فیلمی مثل «دایره مینا» در سیستم حکومتی وقت تبدیل به یک زلزله شد و بعد از آن، سازمان انتقال خون ایران شکل گرفت؛ یعنی خود مسئولان و دست‌اندرکاران هم اذعان داشتند که تأسیس این سازمان از دل نمایش همین فیلم درآمد.
در این کتاب، نوریان فقط در جایگاه یک فرمانده تخریب معرفی نمی‌شود. فضای جبهه و فعالیت او در میان نیروهای تخریب، بخشی از روایت است، اما شناخت شخصیت اصلی از مسیر رابطه او با دیگران و واکنش‌هایش در موقعیت‌های مختلف شکل می‌گیرد. از این منظر، «مین‌های بازی‌دراز» صرفاً روایتی درباره یک فرمانده در میدان جنگ نیست؛ بلکه تلاش می‌کند تصویری انسانی‌تر از او ارائه دهد.
نمایشگاه مجازی «مدارس دوره قاجار؛ آغاز آموزش نوین در ایران» شامل ۱۸ عنوان سند در قالب ۴۲ برگ، از مجموعه اسناد آرشیو ملی ایران، در وبگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت.
اصفهان- کاهش سرانه مطالعه، ضعف معرفی آثار و گسترش مصرف غیرقانونی کتاب‌های دیجیتال، از چالش‌هایی است که فعالان صنعت نشر در نشست «مانوین تاکس» در اصفهان مطرح کردند؛ چالش‌هایی که نشان می‌دهد مسئله کتاب‌خوانی تنها به قیمت کتاب محدود نیست.
به گفته مترجم: «چیزی که در این کتاب برای من جذاب بود، این بود که در برخورد با رفتارهای پرتنش کودک به دنبال این نیست که «چطور این رفتار را متوقف کنیم؟»، بلکه یک قدم به عقب می‌رود و می‌پرسد: «پشت این رفتار چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟».
لرستان - روز بزرگداشت حافظ شیرازی در لرستان با محوریت پاسداشت زبان فارسی، تحلیل اندیشه حافظ و آشنایی نسل جوان با مفاخر ادبی ایران گرامی داشته شد. روزی که از محافل ادبی و شعرخوانی در خرم‌آباد تا برنامه‌های فرهنگی شهرستان‌های مختلف و نشست‌های علمی دانشگاه‌های استان گرامی داشته شد.
کتاب «از آغاز تا پایان تمدن بابل» روایتی است از سفری تاریخی؛ از تولد بابل در کنار فرات تا دوران اقتدار پادشاهانی چون حمورابی و نبوکدنصر دوم، از نبردهای خونین با ایلام و آشور تا فتح ناگهانی‌اش به دست کوروش بزرگ.
در دومین قسمت از پادکست «اینجا پلاس» درباره یکی از کتاب‌های پرفروش این روزها حرف زده‌ایم. رمانی از زویا پیرزاد با نام «اهالی ماگنولیا» که بالاخره این نویسنده پس از ۲۲ سال کتاب تازه‌ای منتشر کرد. تولد محمدرضا شفیعی کدکنی و روز حافظ و اتفاق‌ها و کتاب‌های دیگر موضوع بحث این شماره از پادکست بود.
امیرحسن موسوی، پژوهشگر تاریخ علم در نشست علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران با بررسی ریشه‌های تاریخی و فلسفی چالش میان پزشکی مدرن و طب سنتی، به واکاوی ابعاد گوناگون این مناقشه و نقد صورت‌بندی‌های تقلیل‌گرایانه پرداخت.
هادی خانیکی، استاد ارتباطات در این نشست اخلاق رسانه را بخشی از شبکه روابط میان روزنامه‌نگار و شهروند، فرستنده و گیرنده پیام و قدرت و جامعه دانست و مسئولیت‌پذیری فردی را از الزامات اخلاق اجتماعی برشمرد.
مریم حسینی، پژوهشگر نقد ادبی و متن‌پژوهی، کتاب «مکتب‌های ادبی» رضا سیدحسینی را «سنگ‌بنای مکتب‌های ادبی در ایران» خواند و گفت: «هر محقق این عرصه بدون مطالعهٔ آن نمی‌تواند اثری ارزشمند ارائه دهد.» او با ستایش از تسلط مترجمی سیدحسینی و ترجمه‌هایش از مالرو، سارتر، کامو و بالزاک، دو خلأ کتاب را نبود مدرنیسم و پسامدرنیسم و ناهم‌توازنی حجم فصل‌ها دانست.
کتاب «یادگار نیک» بازتاب بخشی از کوشش‌های جامعه زرتشتی در پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران و یزد و نشان‌دهنده پیوند و همسویی فرهنگی و اجتماعی زرتشتیان و مسلمانان یزد است. «یادگار نیک» همان یاد و خاطره‌ها، بو و مزه‌ها، دیده‌ها، شنیده‌ها و نام‌هایی که بودند و رفتند را به ما یادآوری می‌کند.
کارشناسان صنعت چاپ معتقدند که توجه به الزامات استانداردی در صنعت چاپ اهمیت ویژه‌ای دارد؛ صنعتی که کیفیت محصول نهایی، سلامت نیروی انسانی، ایمنی تجهیزات و ملاحظات زیست‌محیطی در آن به یکدیگر وابسته‌اند.
نشست نقد و بررسی رمان «ساروس» نوشته عایشه اَرناووط، با ترجمه امیر فرهنگ‌دوست به همت مجله بخارا و میزبانی خانه کتاب دبا، در تالار خیام مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.
نشست نقد و بررسی رمان «راز قتل پالومینو مولرو» نوشته ماریوبارگاس یوسا با حضور اسدالله امرایی، مترجم اثر برگزار می‌شود.
کهگیلویه‌وبویراحمد- آفتاب آفریدون نویسنده دهدشتی معتقد است: بخش عمده‌ای از نویسندگان محلی به جای تحلیل تضادهای ساختار قدرت در ایل، تنش‌های ناشی از مواجهه با دوران گذار و شکاف‌های طبقاتی، به ساخت تصاویری تزیینی و کارت‌پستالی از گذشته روی آورده‌اند.
محمد میرکیانی گفت: بسیاری از روان‌شناسان و جامعه‌شناسان در نقاط مختلف جهان بر اهمیت خانواده تأکید کرده‌اند و معتقدند آسیب دیدن جایگاه آن می‌تواند به گسست اجتماعی و بروز آسیب‌های گسترده منجر شود. در هر دو کتاب «عمو رستم» و «دایی سهراب» نیز خانواده جایگاهی محترم دارد و مرزهای آن به‌روشنی ترسیم شده است. تلاش کرده‌ام مخاطب در جریان خواندن داستان، این مرزها را درک کند و در کنار لذت بردن از روایت، با ارزش‌های آشکار و پنهان خانواده آشنا شود و به آن‌ها احترام بگذارد.
کرمانشاه- کرمانشاه در طول سال‌ها موضوع پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری بوده و بخشی از تاریخ، فرهنگ، جامعه و هویت این سرزمین در کتاب‌ها و منابع مکتوب ثبت شده است؛ با این حال آنچه تاکنون گردآوری و پژوهش شده پایان راه شناخت کرمانشاه نیست. در میان منابعی که برای پژوهشگران گردآوری شده همچنان بخش‌هایی از تاریخ و هویت این استان نیازمند مطالعه، ثبت و مستندسازی است؛ مسئله‌ای که ضرورت توجه دوباره به داشته‌ها و خلأهای منابع کرمانشاه‌شناسی را پررنگ می‌کند.
فاطمه سادات میررضی گفت: وقتی یک مورخ تاریخ اسلام را از آفرینش آغاز می‌کند، آن را از مسیر تاریخ پیامبران و امت‌های پیشین به زمان خودش می‌رساند و سپس آن را در افق آخرالزمان قرار می‌دهد، در واقع فقط در حال گزارش کردن گذشته نیست؛ بلکه زمان حال خود را نیز در یک کل تاریخی بزرگ‌تر معنا می‌کند.
سابقه نخستین خودروی پلاک شده در کشور به سال ۱۳۰۵ هم‌زمان با ورود اولین اتومبیل‌ها به ایران باز می‌گردد. در آن زمان مجموعه‌ای از مقررات شامل ۳۲ بند برای شماره‌گذاری خودروها تدوین شد که البته این قوانین سه سال پس از ورود خودروها یعنی در سال ۱۳۰۸ نهایی شد. مطابق این مقررات خودروها باید پنج پلاک مجزا نصب می‌کردند.
خراسان‌رضوی - نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵، هشتادوهفتمین سالروز تولد شاعر، پژوهشگر و محقق ادبیات ایران و شهروند نیشابور، «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» است. تصویر پیش‌رو، گواهی دانش‌آموختگی این چهره ماندگار ادبیات ایران از دانشگاه فردوسی مشهد را نشان می‌دهد که در خرداد ۱۳۴۴، با نمره ۱۹ در رشته زبان و ادبیات فارسی صادر شده؛ سندی از روزگار دانش‌اندوزی مردی که همچنان نامش در سپهر شعر و پژوهش ادبی ایران و جهان می‌درخشد.
امیری طهرانی گفت: آثار باستانی و اسناد تاریخی مورد استناد سخنرانان، بازتابی از روح فرهنگ و اندیشۀ ایرانی است که چنین در پیشینۀ تمدنی این سرزمین و از این میان خلیج فارس و دریای عمان جلوه‌گر شده است؛ فرهنگ و اندیشه‌ای که از ایران باستان تاکنون تداوم یافته و پیوستگی جهانِ ایرانی را تضمین کرده است.
حکایت چیست؟ قصه‌ای دروغین و خوش‌رنگ و لعاب که مورخان برای جذب مخاطبان عام به تاریخ افزوده‌اند یا داستان پشت پرده‌ای نهان و غیر رسمی از وقایع تاریخی که مصحلت‌اندیشی یا سانسور رد آن‌ها را از کتاب‌های تاریخی زدوده است؟
فرهاد همتی نوشت:هایدگر علاوه بر پیشبرد اهداف نازی در دانشگاه، استادان و دانشجویان را نیز کنترل می‌کرد و حتی علیه استادان جاسوسی می‌کرد و گزارش محرمانه می‌داد. مثل مورد ادوارد باومگارتن که در فلسفه پیرو پراگماتیسم جان دیویی بود که موجب اخراج او از دانشگاه شد.
همدان- استان همدان، با پیشینه‌ای کهن در تاریخ و تمدن ایران، این روزها در قالب دانشنامه فرهنگ، تمدن و مشاهیر استان، میزبان روایتی جامع از هویت تاریخی و فرهنگی خود است؛ مجموعه‌ای که با گردآوری صدها اثر پژوهشی در حوزه‌های تاریخ، جغرافیا، مشاهیر، آیین‌ها، زبان و هنر، می‌کوشد میراث این سرزمین را ثبت و به نسل‌های آینده منتقل کند.
خوزستان- کتاب «مزبان خان سکوند»، روایت تاریخی از مشارکت ایل سکوند در برخی جریانات سیاسی در پایان دوره قاجار تا سال‌هایی از دوره پهلوی به همت غلامعلی ایزدی، نویسنده خوزستانی، منتشر شده است.
مدیر کتابفروشی فرهنگستان، می‌گوید: طی سال‌های اخیر فروش کتاب درسی در کتابفروشی‌ها هم حذف شد و خانواده‌ها دیگر به کتابفروشی‌ها نمی‌آیند و عملاً حضورشان در کتابفروشی‌ها منتفی شده است.
گیلان- کتاب «سفر نویسنده» با حضور مترجم کتاب و علاقه‌مندان به فیلمنامه‌نویسی به میزبانی کتابفروشی اردیبهشت رشت معرفی شد.