نمایشگاه «ایران سرای من» در مشهد؛ بازتاب هویت ملی از دریچه لنز دوربین
مشهد- حوزه هنری خراسان رضوی میزبان نمایشگاه عکس «ایران سرای من» است؛ رویدادی که آیینهای تمام‌نما از آداب، رسوم، طبیعت و معماری ایران است.
سفیر ارجان- گروه استان‌ها، عاطفه وفائیان: هنر عکاسی، راوی خاموش لحظاتی است که در هیاهوی زمان گم می‌شوند؛ تصاویری که فراتر از نور و رنگ، عمق یک فرهنگ را به تماشا می‌گذارند و حقیقتی را از زیست‌بوم ایران به تصویر می‌کشند.در نگارخانه اشراق حوزه هنری مشهد، نمایشگاهی برپا شده است که قاب‌هایش، آیینهای از پهنای ایران است؛ از شکوه بناهای تاریخی و معماری اصیل تا سادگی زندگی در روستاهای دورافتاده و آیینهای بومی که رنگ و بوی اصالت دارند.
این نمایشگاه عرصه‌ای برای پیوند نسل‌هاست؛ جایی که پیشکسوتان این هنر در کنار عکاسان جوان، زوایایی از حیات اجتماعی ایران را ثبت کرده‌اند که شاید از نگاه روزمره عموم دور مانده باشد.
عکاسان مستند در این رویداد، با ثبت واقعیت‌های اجتماعی و سنت‌های دیرینه، عهده‌دار وظیفه‌ای بزرگ برای پاسداری از هویت ملی هستند؛ تلاشی که در دل قاب‌ها، پیامی فراتر از کلام را برای مخاطب روایت می‌کند.این رویداد هنری که فرصتی برای تأمل در سیمای ایران و چالش‌های عکاسان فراهم آورده، اکنون میزبان علاقه‌مندانی است که می‌خواهند از دریچه لنز دوربین، با گوشه‌وکنار این سرزمین پهناور آشنا شوند.
روایت عکاسان از زیبایی‌های ایران در نگارخانه اشراق مشهد
محسن اسدی، مسئول دفتر هنرهای تجسمی حوزه هنری خراسان رضوی، درباره محتوای این نمایشگاه در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: آثار ارائه‌شده در این نمایشگاه شامل تصاویری از معماری، بناهای تاریخی، طبیعت و آداب‌ورسوم اقوام مختلف کشور از جمله مراسم عروسی و آیینهای محلی است که طی یک فرآیند برنامه‌ریزی یک‌ماهه گردآوری شده‌اند.
مسئول دفتر هنرهای تجسمی حوزه هنری خراسان رضوی با اشاره به تنوع سنی شرکت‌کنندگان افزود: در این نمایشگاه شاهد حضور طیف گسترده‌ای از عکاسان، از پیشکسوتان این عرصه تا هنرمندان جوان هستیم که آثار خود را با کیفیت مطلوب چاپ و ارائه کرده‌اند. این آثار به صورت مستقل چیدمان شده و هر قاب، تصویری از جاذبه‌های گوشه و کنار کشور از جمله حرم مطهر رضوی، آرامگاه فردوسی، بنای هارونیه، مساجد، آیینهای ترکمن و سایر نقاط ایران است.
وی با تأکید بر جایگاه زبان هنر در انتقال مفاهیم، اظهار کرد: همان‌گونه که رهبر شهید انقلاب نیز فرموده‌اند، زبان هنر رساترین زبان برای انتقال مفاهیم است؛ بر این اساس، عکاسان حرفه‌ای با تسلط بر ابزار و نور و حضور مداوم در سفر، زوایایی را ثبت می‌کنند که از دید عموم دور می‌ماند و این نگاه تأثیر بسزایی در آگاهی‌بخشی به جامعه دارد.
اسدی با دعوت از مردم برای بازدید از نمایشگاه عنوان کرد: این نمایشگاه تا ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵ دایر است و علاقه‌مندان می‌توانند صبح‌ها از ساعت ۱۰ الی ۱۳ و عصرها از ساعت ۱۷ الی ۱۹:۳۰ به نگارخانه اشراق مراجعه کنند. همچنین آیین اختتامیه این رویداد در روز ۲۳ مهرماه ساعت ۱۷ برگزار خواهد شد. همچنین گفتنی است حوزه هنری خراسان رضوی به مناسبت هفته خوش‌نویسی نیز برپایی نمایشگاهی مرتبط با مضامین قرآنی و اشعار را در برنامه دارد.
عکاسان در شهر با چالش‌های جدی روبرو هستند
امیرمهدی اسدی، عکاس سفیر ارجان خراسان رضوی در گفتگو با خبرنگار مهر درباره حضور خود در نمایشگاه عکس حوزه هنری اظهار کرد: با اثری از کاخ گلستان تهران در این نمایشگاه شرکت کردم، مخاطب در مواجهه با این عکس، درگیر انعکاس و قرینه بودن تصویر می‌شود. از آنجا که این عکس با گوشی ثبت شده، تلاش کردم لحظه دقیق تقارن را شکار کنم و این قرینه بودن در کادر برایم اهمیت ویژه‌ای داشت.
این عکاس برجسته با انتقاد از وضعیت فعلی عکاسی در مشهد بیان کرد: متأسفانه در مشهد هنر عکاسی ضعیف کار می‌شود. زمانی که قصد عکاسی در خیابان را دارم، باید به ده‌ها نفر پاسخگو باشم که چرا عکاسی می‌کنم و از کجا آمده‌ام. این در حالی است که در تهران برخورد با هنر عکاسی متفاوت است و اگر فضایی در مشهد ایجاد شود که عکاس با خیال راحت‌تر و آغوش بازتری بتواند کار کند، به ارتقای هنر شهر کمک شایانی خواهد کرد.
وی که دانشجوی مهندسی صنایع است و ۶ سال به صورت حرفه‌ای عکاسی می‌کند، در تشریح سوابق خود گفت: از کودکی و در کنار پدرم با این هنر آشنا شدم. تاکنون در جشنواره‌های مختلفی همچون جشنواره بین‌المللی خورشید ولایت (مقام اول)، جشنواره ملی سوگواره عاشورا در بجنورد (مقام دوم) و جشنواره برق و رسانه وزارت نیرو (مقام دوم) موفق به کسب رتبه شده‌ام.
اسدی تأکید کرد: هنرمندان و علاقه‌مندان به عکاسی باید توجه ویژه‌ای به جزئیات داشته باشند؛ چرا که نگاه‌های معمولی در عکاسی تکراری است و نگاه دقیق به محیط، تفاوت اصلی را در ثبت آثار رقم می‌زند.
عکاسی زبانی برای روایت واقعیت‌های اجتماعی
حنانه حلمی، عکاس سفیر ارجان در گفتگو با خبرنگار مهر، عکاسی مستند را راهکاری برای ثبت واقعیت‌های اجتماعی و پاسداری از سنت‌های اصیل ایرانی دانست و اظهار کرد: ۴ سال است که به صورت حرفه‌ای در شاخه‌های عکاسی مستند، مستند اجتماعی و پرتره فعالیت می‌کنم. اثری که در نمایشگاه ایران سرای من حوزه هنری به نمایش درآمده، مربوط به دو سال پیش است که در جریان یک عروسی محلی در روستای «امام‌قلی» شهرستان قوچان ثبت شده است. در این قاب، آقایانی با لباس‌های محلی در حال اجرای آیین سنتی «چوب‌بازی» هستند که از این عروسی سنتی پیش‌تر نیز آثاری در نمایشگاه خانه هنرمندان تهران و نگارخانه آسمان مشهد نیز به نمایش درآمده بود.
این عکاس مستند بیان کرد: هدف من از ثبت این تصاویر، نشان دادن پایبندی مردم این مناطق به آداب و رسوم اصیل خود با گذشت سال‌های متمادی است؛ در واقع این عکس تلاشی برای روایت هویت و سنت‌های اصیل ایرانی و بومی به مخاطب است.
وی گفت: به اعتقاد من اگر عکاسان نبودند، بسیاری از واقعیت‌ها و رویدادهای اجتماعی نادیده می‌ماند و بیان کلامی نیز نمی‌توانست حق مطلب را ادا کند. تصویر به خوبی می‌تواند مخاطب را با داستان و واقعیت یک واقعه درگیر کرده و پیام را به درستی منتقل کند.
حلمی افزود: دوران تحصیلی خود را در هنرستان عکاسی خواندم، پیش از شروع رسمی در هنرستان، علاقه بسیاری به ثبت لحظات داشتم و با وجود اینکه قصد داشتم رشته انسانی را انتخاب کنم، در نهایت به سمت رشته عکاسی سوق پیدا کردم. علاوه بر دوره‌های هنرستان، با شرکت در کلاس‌های آموزشی آزاد، مسیر حرفه‌ای خود را دنبال کردم و در جشنواره‌هایی نظیر «ملک آفتاب» و «قدمت بر چشم» حضور یافتم که در یکی از این جشنواره‌ها موفق به کسب مقام دوم شدم.
این عکاس خبری بیان کرد: متأسفانه حمایت‌های مسئولان از نمایشگاه‌هایی که به فرهنگ، آیین‌ها و موضوعات مرتبط با کشور می‌پردازند، بسیار اندک است. حضور و بازدید مسئولان از این نمایشگاه‌ها می‌تواند در تشویق مردم و رونق‌بخشی به این فضاها بسیار مؤثر باشد.